Batı Avustralya kıyılarının açıklarında, 11–15 metre derinliğindeki sularda arkeologlar, binlerce yıl boyunca orada yatmış taş aletler buldu. Bu buluntular, bir zamanlar kara olan, şimdi ise son buzul çağının sona ermesinden sonra sular altında kalan deniz tabanında yer alıyor.
Flinders Üniversitesi, Batı Avustralya Üniversitesi ve diğer kurumlardan araştırmacılar, Murujuga Aboriginal Corporation bünyesindeki korucularla birlikte Murujuga yakınlarındaki iki alanı inceledi. Bunlardan biri eski bir tatlı su kaynağı, ikincisi ise antik bir nehir yatağının yakınındaki kaya çıkıntısı. Burada insanlar su kenarında toplanıp alet yapmak için taş çıkarıyordu.
Aletler arasında çekirdek taşlar, yongalar ve işlenmiş parçalar bulunuyor. Hammaddenin bir kısmı yerel kayaçlardan, bazı örnekler ise 20 kilometreden fazla uzaklıktaki yerlerden geliyordu. X-ışını floresans analizi, alanlar arasındaki malzeme farklılıklarını ortaya koydu; bu da farklı faaliyet türlerine ve kaynakların bugün sular altında kalmış bir arazi boyunca taşınmasına işaret ediyor.
Sular altında kalma, buzul çağının ardından deniz seviyesinin yükselmesiyle dokuz bin yıldan fazla bir süre önce başladı. Avustralya kıta sahanlığının iki milyon kilometrekareden fazla alanı su altında kaldı, ancak insanlar bu topraklarda çok daha önceden yaşıyordu. Buluntular, Deep History of Sea Country projesi kapsamında 2020 ve 2023 yıllarında elde edilen tabloyu tamamlıyor.
Çalışma, yerli halkla sıkı işbirliği içinde yürütüldü; beş korucu bilimsel dalgıç eğitimi aldı. Bunlardan biri olan Malik Çörnsayd, eserlerden birini kendisi buldu. Bu yaklaşım bilimsel sonuçları güçlendiriyor ve Ngarda-Ngarli halkı için deniz alanlarına da uzanan kültürel peyzajın daha iyi anlaşılmasına yardımcı oluyor.
Keşif, antik toplulukların kaynakların peşinden giderek ve topraklar arasındaki bağlantı ağlarını kullanarak değişen çevreye nasıl uyum sağladığını gösteriyor. Bu tür buluntular, insanlık tarihinin bizim çağımızdan çok önce yaşanmış iklim ve peyzaj değişimleriyle sıkı sıkıya iç içe olduğunu hatırlatıyor.
Bu tür su altı anıtlarının incelenmesi, günümüz kuşaklarının bilgi sürekliliğine daha çok değer vermesine ve su altında saklı mirasa özenle yaklaşmasına yardımcı oluyor.
