Trong hệ tầng Cửu Phật Đường ở đông bắc Trung Quốc, khoảng 120 triệu năm trước, có một sinh vật nhỏ bé sinh sống, mà theo mọi dấu hiệu, nó bơi giỏi không kém thú mỏ vịt ngày nay. Các nhà cổ sinh vật học Trung Quốc đã mô tả một loài mới Dongoconodon platycauda — một loài thú thật sự (thuộc nhóm Mammalia) nguyên thủy, với di cốt lưu giữ sự kết hợp hiếm thấy của các đặc điểm.
Bộ xương được tìm thấy vào năm 2016 đã được nghiên cứu bằng chụp cắt lớp vi tính. Hóa ra con vật có bàn chân rộng với các xương ngón dẹt, giống như chi có màng của thú mỏ vịt, và một chiếc đuôi có góc cạnh, gợi nhớ đến đuôi của nutria (chuột hải ly). Có vẻ như con vật bơi bằng hai chi trước, còn đuôi thì điều khiển hướng di chuyển. Việc so sánh tỷ lệ các xương với dữ liệu về 124 loài hiện đại đã xác nhận lối sống bán thủy sinh.
Điều bất ngờ chính là hệ răng. Hầu hết các loài thú thay răng một lần — răng sữa thay bằng răng vĩnh viễn. Ở đây, bên dưới những chiếc răng đã mọc và những chiếc răng thay thế đang hình thành, người ta phát hiện một chỏm men của thế hệ thứ ba. Dấu vết của ba bộ răng được theo dõi ở tất cả các loại răng: răng cửa, răng nanh, răng tiền hàm và răng giống răng hàm. Hiện tượng như vậy chưa từng được biết đến ở bất kỳ loài thú nào còn sống hay đã tuyệt chủng.
Ngoài ra, hóa thạch còn lưu giữ cấu trúc chuyển tiếp của tai giữa: sụn Meckel đã hóa xương vẫn còn nối hàm dưới với các xương nhỏ của cơ quan thính giác. Ở các loài thú hiện đại, những yếu tố này đã tách hoàn toàn. Phát hiện này minh họa cách sự tách biệt đó đã diễn ra trong quá trình tiến hóa.
Phát hiện này cho thấy rằng quá trình tiến hóa sớm của các loài thú linh hoạt hơn so với quan niệm thông thường: những đặc điểm then chốt — sự thay răng, cấu trúc tai, sự thích nghi với môi trường — không nhất thiết phát triển đồng thời. Một hóa thạch duy nhất đã hợp nhất ngay mấy «đổi mới» cùng lúc.
Những phát hiện như vậy nhắc nhở chúng ta rằng các con đường thích nghi với nước có thể đa dạng đến nhường nào từ rất lâu trước khi các nhóm hiện đại xuất hiện.


