Hint Okyanusu'nun batı kesimindeki uzak Aldabra atolünde gece plajı ay ışığı altında canlanıyor: dişi yeşil deniz kaplumbağaları (Chelonia mydas) kum üzerinde yavaşça sürünerek dev lastik izlerine benzeyen izler bırakıyor. Yarım yüzyıl önce bile bu tür sahneler nadirdi — buradaki popülasyon neredeyse tükenme noktasındaydı.
On dokuzuncu yüzyılın sonunda atolde her yıl 12 bine kadar kaplumbağa avlanıyordu. 1960'li yıllara gelindiğinde yuva sayısı yılda 2–3 bine düşmüştü. 1968 yılındaki avlanma yasağı, bölgedeki en uzun kesintisiz yuvalama alanı koruma döneminin başlangıcı oldu. Bugün araştırmacılar yılda 15 binden fazla yuva kaydediyor — bu, 1980 yılından bu yana yüzde 173'lık bir artış demek.
Benzer bir tablo dünyanın birçok plajında görülüyor. 2025 yılı Ekim ayında Uluslararası Doğa Koruma Birliği yeşil kaplumbağaları «tehlikede» kategorisinden «en az endişe» kategorisine taşıdı. IUCN tahminlerine göre küresel nüfus 1970'lu yıllardan bu yana yaklaşık yüzde 28 arttı ve on bir bölgesel popülasyonun sekizi artık az endişe verici olarak kabul ediliyor.
Ancak genel başarının ardında eşitsizlik yatıyor. Büyük Okyanus'un güney-orta kesimindeki, doğu ve güneybatı kesimlerindeki bazı popülasyonlar ile Hint Okyanusu'nun kuzey kesimindeki bazı popülasyonlar hâlâ kırılgan durumda. Yan avcılık, kaçak avlanma ve iklim değişikliğinden kaynaklanan baskı sürüyor.
Aldabra'da artış özellikle, avcılığın eskiden en yoğun olduğu Settlement plajında belirgin biçimde görülüyor. Dişiler 25–35 yaşlarında cinsel olgunluğa erişiyor, bu yüzden avlanma yasağının etkisi ancak on yıllar sonra ortaya çıktı. Bugün sezonun zirvesinde burada bir gecede yüz kadar kaplumbağa görülebiliyor.
İyileşme, uzun vadeli koruma ve izlemeye bağlı. Nüfus yoğunluğunun yüksek olduğu yerlerde, örneğin Seyşeller'in iç adalarında, sayı düşük kalıyor — uzak atollerdeki binlerce yuvaya karşılık yılda onlarca yuva. Yeni küresel «en az endişe» tanımı, işin bittiği yanılsamasını yaratmamalı.
Yuvalama alanlarının uzun süreli korunması ve denizdeki tehditlerin azaltılması popülasyonların büyümesini sağlıyor, ancak başarı kırılgan bölgelere ve yerel etkenlere sürekli dikkat gösterilmesini gerektiriyor.
