İnsan etkisinin en az olduğu Pasifik Okyanusu'nun uzak sularında bilim insanları, gezegenin gerçekten vahşi kalmış son deniz ekosistemlerinden birinin ayrıntılı haritasını çıkarıyor. Marshall Adaları'ndaki iki mercan atolü — Bikar ve Bokak — 2025 yılında ulusal deniz koruma alanı ilan edildi ve o tarihten bu yana Pristine Seas projesinden araştırmacılar, yüzeyden derinliklere kadar yaşamın kapsamlı bir envanterini tutuyor.
Burada yeşil deniz kaplumbağaları yuva yapıyor, mercan resifleri 260 türden fazla balıkla kaynıyor, açık sularda ise köpekbalıkları, kral balıkları ve vahular avlanıyor. Kameralar ve bir denizaltı, beklenmedik ölçüde zengin derin su toplulukları kaydetti ve iki balık türünün henüz bilim dünyası tarafından tanınmıyor olabileceği düşünülüyor. On beş deniz kuşu türü burada yavru büyütüyor ya da görünüşe göre buna hazırlanıyor.
En yakın yerleşim adalarından 116 ve 385 kilometre uzaklıkta bulunan bu atoller adeta bir referans ölçütü işlevi görüyor. Hawaii Üniversitesi'nden deniz ekolojisti Alan Friedlander'a göre bu atoller, diğer bölgelerde tam olarak neyin kaybedildiğini anlamaya yardımcı oluyor ve ekosistemlerin restorasyonu için temel yönlendirici ölçütler sunuyor. Veriler, yabani hayvan popülasyonlarının 1970 yılından bu yana dünya genelinde ortalama yüzde 73, deniz canlılarında ise yüzde 59 oranında azaldığını gösteriyor.
İki atol arasındaki farklar şimdiden belirgin: Bokak'ta mercanlar baskın ve balık biyokütlesi Bikar'dakinden iki kat daha yüksek; Bikar'da ise yamaçların önemli bir bölümünü algler kaplıyor. Bilim insanları bu farklılıkların nedenlerini henüz netleştiriyor. Önemli olan, atollerin korunmasının adalıların geleneksel uygulamalarına — insan faaliyetlerinin sınırlandığı «mo» ya da «tabu» bölgelerine — dayanması; bu da doğanın kendini yenilemesine olanak tanıyor.
Ancak bu denli uzak köşeler bile küresel tehditlerden muaf değil: okyanusun ısınması, mercanların ağarması ve deniz seviyesinin yükselmesi onları da etkiliyor. Proje, değişimleri izlemek ve bütünlüklerini korumak için ekosistemleri bir bütün olarak — kuşlardan derin su canlılarına kadar — incelemenin gerekliliğini vurguluyor.
Araştırma sonuçları yerel ve uluslararası koruma çabalarına şimdiden katkı sağlıyor; atollerin kendisi ise «tüm gezegen için hazineler» olarak nitelendiriliyor.
