In de afgelegen wateren van de Stille Oceaan, waar de invloed van de mens minimaal is, maken wetenschappers een gedetailleerde kaart van een van de laatste werkelijk wilde mariene ecosystemen op aarde. Twee koraalatollen — Bikar en Bokak in de Marshalleilanden — werden in 2025 tot nationaal zeereservaat uitgeroepen, en sindsdien voeren onderzoekers van het project Pristine Seas een uitgebreide inventarisatie uit van het leven van het oppervlak tot in de diepte.
Hier nestelen groene zeeschildpadden, de koraalriffen wemelen van meer dan 260 vissoorten, en in het open water jagen haaien, horsmakrelen en wahoo. Camera's en een onderzeeër legden verrassend rijke diepzeegemeenschappen vast, en twee vissoorten zijn mogelijk nog onbekend voor de wetenschap. Vijftien soorten zeevogels broeden er of bereiden zich naar alle waarschijnlijkheid voor op het broeden.
Deze atollen, die op 116 en 385 kilometer van de dichtstbijzijnde bewoonde eilanden liggen, dienen als een soort ijkpunt. Volgens de mariene ecoloog Alan Friedlander van de Universiteit van Hawaï helpen ze begrijpen wat er in andere regio's precies verloren is gegaan, en bieden ze essentiële richtlijnen voor het herstel van ecosystemen. Gegevens tonen aan dat de wereldwijde populaties wilde dieren sinds 1970 gemiddeld met 73 procent zijn afgenomen, en de mariene populaties met 59 procent.
De verschillen tussen de twee atollen zijn al zichtbaar: op Bokak overheersen koralen en is de visbiomassa tweemaal zo hoog als op Bikar, waar algen een aanzienlijk deel van de hellingen bedekken. De oorzaken van deze verschillen worden door wetenschappers nog verduidelijkt. Belangrijk is dat de bescherming van de atollen steunt op traditionele praktijken van de eilandbewoners — de zones «mo» of «taboe», waar menselijke activiteit beperkt is, zodat de natuur zich kan herstellen.
Toch zijn zelfs zulke afgelegen uithoeken niet immuun voor wereldwijde bedreigingen: de opwarming van de oceaan, koraalverbleking en de zeespiegelstijging treffen ook hen. Het project benadrukt de noodzaak om ecosystemen in hun geheel te bestuderen — van vogels tot diepzeebewoners — om veranderingen te volgen en hun integriteit te behouden.
De onderzoeksresultaten dragen al bij aan lokale en internationale inspanningen voor natuurbehoud, en de atollen zelf worden «schatten voor de hele planeet» genoemd.
