De voortplanting van rivierpalingen (met name de Europese en Amerikaanse soort) behoort tot de meest wonderbaarlijke biologische processen die lange tijd een mysterie bleven. Tot het einde van de negentiende eeuw begrepen wetenschappers niet waar palingen vandaan kwamen, aangezien niemand ooit hun eitjes of jonge vissen in de rivieren had waargenomen. Aristoteles geloofde bijvoorbeeld dat ze spontaan in de modder ontstonden.
Dit is hoe dit proces er in werkelijkheid uitziet, stap voor stap:
1. Voorbereiding op de reis (De gedaanteverwisseling)
Palingen leven het grootste deel van hun leven (5 tot 15 jaar of langer) in de zoete wateren (rivieren en meren) van Europa of Amerika. Wanneer het moment aanbreekt om zich voort te planten, ondergaan de vissen een verbazingwekkende metamorfose:
* Ze stoppen volledig met eten.
* Hun kleur verandert van geelgroen (met een lichte buik) naar zilverachtig (waarbij de buik wit wordt en de rug donker).
* De ogen worden aanzienlijk groter (om beter te kunnen zien in de duisternis van de diepe oceaan).
* Het spijsverteringsstelsel verschrompelt, terwijl de geslachtsorganen zich in hoog tempo beginnen te ontwikkelen.
Dergelijke palingen worden schieraal genoemd.
2. De grote trek
De schieralen verlaten de rivieren en trekken de oceaan in voor een reis van duizenden kilometers.
Europese palingen zwemmen naar de Sargassozee (een gebied in de Atlantische Oceaan dat bekendstaat om zijn zeewier, gelegen tussen de Bermuda-eilanden en West-Indië).
* De tocht neemt ongeveer zes tot acht maanden in beslag.
3. De paai
Dit is de meest raadselachtige fase. De palingen verzamelen zich op grote dieptes in de Sargassozee (ongeveer 400 tot 700 meter, volgens sommige gegevens zelfs tot 1500 meter).
* Daar zetten ze hun eieren af en vindt de bevruchting plaats.
* Belangrijk feit: Na het paaien sterven alle volwassen palingen. Ze planten zich slechts één keer in hun leven voort.
4. Het larvenstadium (Leptocephali)
Uit de eitjes komen larven die in niets lijken op volwassen palingen.
Ze worden leptocephali genoemd.
* Ze zijn transparant, plat en hebben de vorm van een wilgenblad.
* Ze hebben geen rode bloedcellen en voeden zich met ‘zeesneeuw’ (organisch afval).
Deze larven zwemmen niet actief, maar laten zich met de stroming (de Golfstroom) mee voeren richting Europa. Deze drift duurt één tot drie jaar. Gedurende deze tijd groeien ze tot een lengte van enkele centimeters.
5. De terugkeer (Glasaal)
Zodra ze de Europese kust naderen, ondergaat de larve een nieuwe transformatie:
Het lichaam wordt smal en cilindervormig, maar blijft transparant. Nu is het een glasaal.
* Ze trekken de riviermondingen binnen en beginnen tegen de stroom in naar boven te zwemmen.
6. Volwassenwording (Gele aal)
Terwijl ze de rivier opzwemmen, krijgen de palingen pigment (de rug wordt donkerder, de buik lichter) en veranderen ze in gele aal. In dit stadium leven, groeien en voeden ze zich vele jaren, totdat de cyclus zich weer sluit.
Korte samenvatting: Palingen worden geboren in zout water (Sargassozee), groeien op in zoet water (de Europese rivieren) en keren terug naar de oceaan om een nieuwe generatie het leven te schenken en vervolgens te sterven.
