In december 2024 zagen onderzoekers die met het onderwatervaartuig SuBastian in de Weddellzee werkten een vreemd schouwspel: kleine scholen Antarctisch krill bewogen zich actief langs minerale spleten op de oceaanbodem. Niemand had verwacht deze kleine schaaldieren, die gewend zijn aan de oppervlaktewateren, op meer dan 900 meter diepte bij hydrothermale bronnen aan te treffen.
Alle verzamelde exemplaren bleken geslachtsrijpe vrouwtjes met eieren te zijn. Analyse van de inhoud van hun magen toonde aan dat ze zich voedden met chemosynthetische microben — bacteriën die energie halen niet uit zonlicht, maar uit chemische verbindingen die door de bronnen worden afgegeven. Dergelijke gegevens werden bevestigd door onderzoek naar het microbioom, de isotopensamenstelling en het gehalte aan sporenelementen in de weefsels.
Eerder werd aangenomen dat krill vooral in de bovenste 300 meter water leeft en zich met fytoplankton voedt. Nu blijkt dat reproductieve vrouwtjes naar aanzienlijke diepten kunnen afdalen, waar het hele jaar door voedsel beschikbaar is en belangrijke mineralen — mangaan, zink en ijzer — die nodig zijn voor de ontwikkeling van embryo's. Tegelijkertijd zijn in de weefsels ook giftige metalen aangetroffen, zoals lood en cadmium.
De ontdekking, in september 2026 gepubliceerd in het tijdschrift Communications Biology, dwingt tot een herziening van de opvattingen over de levenscyclus van krill. Wetenschappers gingen er decennialang van uit dat de voortplanting in de oppervlaktelagen plaatsvindt; nu moet rekening worden gehouden met de mogelijkheid van diepzeevoortplanting of ten minste de voorbereiding daarop.
Antarctisch krill vormt de basis van het voedselweb van de Zuidelijke Oceaan en ondersteunt walvissen, zeehonden, pinguïns en vissen. Bovendien speelt het een rol bij de koolstofvastlegging. Als vrouwtjes actief gebruikmaken van hydrothermale leefgebieden, verandert dat het begrip van de ecologie van de soort en moeten zulke zones worden meegewogen bij de planning van beschermde mariene gebieden.
Hydrothermale bronnen, waar leven zonder fotosynthese bestaat, verbazen biologen al lang. Nu is daar nog een laag aan toegevoegd: ze kunnen dienen als een soort 'eetkamer' voor een sleutelsoort van de Zuidelijke Oceaan tijdens de voortplantingsperiode. Dat benadrukt hoe weinig we weten over diepzee-ecosystemen en hun banden met de oppervlakte.
Het onderzoek werd uitgevoerd in het kader van de expeditie National Geographic en Rolex Perpetual Planet Ocean Expedition met deelname van Schmidt Ocean Institute. De auteurs benadrukken de noodzaak van verder onderzoek om te begrijpen hoe wijdverbreid dit gedrag is.
De ontdekking laat zien dat zelfs goed bestudeerde soorten verrassingen kunnen opleveren wanneer wetenschappers dieper dan gewoonlijk afdalen.
