Ở vùng núi phía bắc Peru, nơi những sườn dốc Andes thường chìm trong màn sương dày đặc, các nhà thực vật học đã phát hiện một loài lan nhỏ bé. Những bông hoa đỏ sẫm viền vàng của nó gần như hòa lẫn vào những vách đá ẩm ướt, và ngay cả một con mắt dày dạn kinh nghiệm cũng khó nhận ra chúng. Các nhà khoa học đặt tên cho loài cây này là Lepanthes phuyupitika. Tên gọi được ghép từ hai từ trong tiếng Quechua: phuyupi (“giữa những tầng mây” hay “trong sương mù”) và t'ika (“đóa hoa”). Vậy là “đóa hoa giữa những tầng mây” — một mô tả chính xác về môi trường sống của loài cây này.
Hiện nay người ta biết đến khoảng 25 cây trưởng thành, và tất cả chúng đều mọc ở hai điểm cách xa nhau — tại các vùng Piura và Amazonas. Bản mô tả loài mới được công bố vào ngày 21 tháng Mười trên tạp chí quốc tế Lankesteriana. Công trình có sự tham gia của các chuyên gia đến từ Đại học Quốc gia Pedro Ruiz Gallo, Cơ quan Quốc gia về Lâm nghiệp và Động vật hoang dã Peru (Serfor), Đại học Cambridge và Đại học Quốc gia Toribio Rodríguez de Mendoza ở Amazonas. Loài cây này lần đầu tiên được ghi nhận trong một chuyến khảo sát vào tháng Năm qua các tỉnh Huancabamba và Ayabaca.
Loài lan này sống ở độ cao từ 3400 đến 3900 mét, trong vùng páramo và phần trên của rừng mây, nơi không khí gần như luôn đầy hơi ẩm. Nó thuộc nhóm thực vật sống trên đá: bám trực tiếp vào đá chứ không phải trên thân và cành cây như phần lớn họ hàng của nó. Họ hàng gần nhất là loài Lepanthes unitrinervis của Venezuela. So với loài này, loài mới có lá đài lưng và các cánh hoa lớn hơn, hình dạng môi khác và cột hoa dài hơn. Những khác biệt này khẳng định rằng đây là một loài riêng biệt chứ không phải một biến thể địa phương của một loài cây đã được biết đến.
Serfor cảnh báo rằng việc đốt đồng cỏ thường xuyên và chăn thả gia súc đang đe dọa môi trường sống của loài lan này. Ngay cả những đám cháy ít ỏi cũng có thể giáng đòn nặng nề vào một quần thể vốn chỉ còn đếm được vài chục cá thể.
Các nhà khoa học bước đầu xếp loài này vào hạng mục “Đang bị đe dọa” (Endangered) theo các tiêu chí của IUCN. Đánh giá được thực hiện theo tiêu chí B: dựa trên phạm vi phân bố hạn chế và tình trạng suy thoái môi trường đang tiếp diễn do cháy và chăn thả. Vùng cao nguyên Andes còn ít được nghiên cứu: cho đến gần đây, ở Peru, trên độ cao 3000 mét chỉ mới biết đến bảy loài thuộc chi Lepanthes. Những chuyến khảo sát mới có thể tìm thấy thêm các quần thể khác, nhưng nếu không được bảo vệ khỏi lửa và chăn thả, cơ hội của đóa hoa nhỏ bé này vẫn rất mong manh.
