Peru'nun kuzey dağlarında, Andlar'ın yamaçları sık sık yoğun sisle kaplandığı yerde, botanikçiler minicik bir orkide keşfetti. Sarı kenarlı koyu kırmızı çiçekleri nemli kayalarla neredeyse bütünleşir ve deneyimli bir gözün bile fark etmesi kolay değildir. Bilim insanları bitkiye Lepanthes phuyupitika adını verdi. Ad, Keçua dilindeki iki sözcükten oluşturuldu: phuyupi («bulutların arasında» ya da «siste») ve t'ika («çiçek»). Böylece «bulutların arasındaki çiçek» ortaya çıkıyor — bitkinin yaşadığı ortamın tam bir tanımı.
Şu anda yaklaşık 25 yetişkin bitki biliniyor ve hepsi birbirinden uzak iki noktada, Piura ve Amazonas bölgelerinde yetişiyor. Yeni türün tanımı 21 Ekim'de uluslararası Lankesteriana dergisinde yayımlandı. Çalışmada Pedro Ruiz Gallo Ulusal Üniversitesi, Peru Ulusal Orman ve Yaban Hayatı Servisi (Serfor), Cambridge Üniversitesi ve Amazonas'taki Toribio Rodríguez de Mendoza Ulusal Üniversitesi'nden uzmanlar birlikte çalıştı. Bitki ilk kez Mayıs ayında Huancabamba ve Ayabaca illerine yapılan bir keşif gezisi sırasında belgelendi.
Orkide, havanın neredeyse her zaman nemle dolu olduğu paramo ve bulut ormanlarının üst kesiminde, 3400 ile 3900 metre arasındaki yükseklikte yaşıyor. Litofitler arasında yer alıyor: çoğu akrabası gibi ağaç gövdelerine ve dallarına değil, doğrudan taşların üzerine yerleşiyor. En yakın akrabası Venezuela'ya özgü Lepanthes unitrinervis. Yeni tür ondan daha büyük dorsal çanak yaprağı ve taç yaprakları, dudağının biçimi ve daha uzun kolonuyla ayrılıyor. Bu farklar, karşımızda zaten bilinen bir bitkinin yerel bir varyetesi değil, bağımsız bir tür olduğunu doğruluyor.
Serfor, düzenli çayır yakmalarının ve otlatmanın bu orkidenin yaşam alanlarını tehdit altına soktuğu konusunda uyarıyor. Sayıları zaten ancak birkaç düzine bireyle ölçülen popülasyona, az sayıdaki yangın bile ciddi zarar verebilir.
Bilim insanları türü ön olarak IUCN ölçütlerine göre «Tehdit Altında» (Endangered) kategorisine yerleştirdi. Değerlendirme B ölçütüne göre yapıldı: yayılım alanının sınırlı olmasına ve yangınlar ile otlatma nedeniyle süregelen çevresel bozulmaya dayanıyor. Andlar'ın yüksek kesimleri yeterince incelenmemiş: yakın zamana kadar Peru'da 3000 metrenin üzerinde Lepanthes cinsinden yalnızca yedi tür biliniyordu. Yeni keşif gezileri ek popülasyonlar bulabilir, ancak ateşe ve otlatmaya karşı koruma olmadan bu minicik çiçeğin şansı pek yüksek görünmüyor.
