In de noordelijke bergen van Peru, waar de hellingen van de Andes vaak in dichte mist gehuld zijn, hebben botanici een piepkleine orchidee ontdekt. De donkerrode bloemen met een gele rand versmelten bijna met de vochtige rotsen, en ze zijn zelfs voor een geoefend oog niet gemakkelijk te zien. De wetenschappers noemden de plant Lepanthes phuyupitika. De naam is samengesteld uit twee woorden uit het Quechua: phuyupi ('tussen de wolken' of 'in de mist') en t'ika ('bloem'). Zo ontstaat 'een bloem tussen de wolken' — een precieze beschrijving van de omgeving waarin de plant leeft.
Voorlopig zijn er ongeveer 25 volwassen planten bekend, en ze groeien allemaal op twee van elkaar verwijderde plekken — in de regio's Piura en Amazonas. De beschrijving van de nieuwe soort is op 21 oktober gepubliceerd in het internationale tijdschrift Lankesteriana. Aan het werk werd samengewerkt door specialisten van de Nationale Universiteit Pedro Ruiz Gallo, de Nationale Dienst voor Bossen en Wilde Natuur van Peru (Serfor), de Universiteit van Cambridge en de Nationale Universiteit Toribio Rodríguez de Mendoza in Amazonas. De plant werd voor het eerst gedocumenteerd tijdens een expeditie in mei door de provincies Huancabamba en Ayabaca.
De orchidee leeft op een hoogte van 3400 tot 3900 meter, in de páramo en het bovenste deel van de nevelwouden, waar de lucht bijna altijd verzadigd is van vocht. Ze behoort tot de lithofyten: ze vestigt zich rechtstreeks op stenen, en niet op stammen en takken van bomen, zoals de meeste van haar verwanten. De naaste verwant is de Venezolaanse Lepanthes unitrinervis. Van deze verschilt de nieuwe soort door een groter dorsaal kelkblad en grotere bloembladen, door de vorm van de lip en door een langere zuil. Deze verschillen bevestigen dat we met een zelfstandige soort te maken hebben en niet met een plaatselijke variant van een al bekende plant.
Serfor waarschuwt dat regelmatige afbrandingen van graslanden en begrazing de leefgebieden van deze orchidee in gevaar brengen. Zelfs een beperkt aantal branden kan de populatie zwaar treffen, die toch al uit slechts enkele tientallen exemplaren bestaat.
De wetenschappers hebben de soort voorlopig ingedeeld in de categorie 'Bedreigd' (Endangered) volgens de criteria van de IUCN. De beoordeling is gemaakt op basis van criterium B: ze berust op de beperktheid van het verspreidingsgebied en de voortdurende achteruitgang van het milieu door branden en begrazing. De hooglanden van de Andes zijn weinig onderzocht: tot voor kort waren in Peru boven 3000 meter slechts zeven soorten van het geslacht Lepanthes bekend. Nieuwe expedities kunnen extra populaties vinden, maar zonder bescherming tegen vuur en begrazing blijven de kansen van dit piepkleine bloempje gering.
