Tijdens een wandeling over East Lawn Cemetery in Ithaca merkte Rachel Fordyce, laboratoriumtechnicus aan Cornell University, een verbazingwekkend aantal bijen op die uit de aarde kropen. Ze bracht exemplaren naar haar supervisor, professor Bryan Danforth. Dit was het begin van een bijzonder onderzoek naar een verborgen wereld onder de zoden.
De onderzoekers ontdekten dat de begraafplaats bovenop een van de grootste bekende concentraties zandbijen ligt die ooit zijn gedocumenteerd. Het betreft de soort Andrena regularis, ook wel de gewone zandbij genoemd, een insect dat een verborgen leven leidt onder de grafstenen.
Schattingen wijzen op een gemiddelde van 5,5 miljoen bijen op slechts 1,5 hectare (ongeveer 0,6 hectare). De populatie varieert tussen de 3 en 8 miljoen individuen. Dit enorme aantal is vergelijkbaar met de productie van meer dan 200 honingbijenkorven op een zeer beperkt oppervlak.
Er zijn specifieke redenen waarom deze locatie zo populair is bij de bijen:
- De grond is ongestoord. Als oude begraafplaats wordt de bodem zelden omgeploegd of bebouwd, wat ideale omstandigheden biedt voor een kolonie die generaties lang meegaat.
- De bodemcondities zijn optimaal met losse, zanderige grond die goed afwatert. Hierdoor kunnen de bijen nestgangen graven van 30 tot 50 centimeter diep.
- Er is een gebrek aan concurrentie en er worden geen schadelijke pesticiden gebruikt op het terrein.
Wetenschappers geloven dat de kolonie al minstens 100 jaar bestaat. De soort werd op deze plek voor het eerst officieel vastgelegd in 1935. Het is daarmee een van de oudste bekende aggregaties van deze omvang ter wereld, een historisch ecologisch monument dat decennialang verborgen bleef.
Belangrijk is dat dit geen superkolonie is zoals bij honingbijen. De Andrena regularis is een solitaire bij. Elk vrouwtje graaft haar eigen gang en zorgt zelfstandig voor haar nageslacht. Ze leven simpelweg samen in een enorm dorp van miljoenen individuele nesten.
Deze bijen zijn uitmuntende bestuivers, vooral voor appelbomen en andere fruitgewassen. Hun efficiëntie is vergelijkbaar met honderden commerciële bijenkorven. Bovendien zijn ze erg zachtaardig; omdat ze geen gezamenlijke honingvoorraad verdedigen, zijn ze totaal niet agressief naar mensen toe.
De reden dat ze decennialang onopgemerkt bleven, is hun korte actieve periode. Ze zijn alleen in april en mei boven de grond te zien. De rest van het jaar verblijven ze ondergronds, terwijl mensen op de begraafplaats meestal op de paden blijven.
Dit verhaal benadrukt het belang van beschermde natuurgebieden voor de biodiversiteit in stedelijke omgevingen. Onderzoekers waarschuwen dat het asfalteren of ingrijpend veranderen van dit landschap zou leiden tot het verlies van miljoenen onmisbare bestuivers in slechts één seizoen.
Deze soort heeft een unieke biologische eigenschap: ze overwinteren ondergronds als volwassen insecten. Zodra de temperatuur in april de 21 graden Celsius bereikt, graven miljoenen bijen zich tegelijkertijd naar buiten. De mannetjes vormen dan spectaculaire paringszwermen vlak boven de grond.
Professor Bryan Danforth benadrukte dat we deze locaties moeten waarderen. Zonder bescherming riskeren we het verlies van 5,5 miljoen wilde bestuivers die essentieel zijn voor de regionale voedselzekerheid, aldus een officieel bericht van Cornell University.
Al 90 jaar lang gedijen deze miljoenen bijen onder de rust van de begraafplaats. Terwijl generaties mensen boven hen voorbijgingen, bestond er een levendige wereld direct onder hun voeten die vrijwel niemand ooit had opgemerkt.
De ontdekking dient als een metafoor voor onze relatie met de natuur. Vaak zien we de wonderen vlakbij over het hoofd. We denken onze omgeving te kennen, maar de wereld blijft vol geheimen voor wie bereid is goed te kijken.
De volgende keer dat u een oude begraafplaats passeert, kijk dan eens goed naar de grond. Er kan een heel universum verborgen liggen onder uw stappen. Soms bevinden de grootste schatten zich op de meest alledaagse plekken.
Rachel Fordyce parkeert nog steeds dagelijks op dezelfde plek. Ze weet nu dat de meest buitengewone ontdekkingen soms gewoon op je dagelijkse route liggen. Je hoeft alleen maar de tijd te nemen om naar beneden te kijken.
