Ong bắp cày thuộc họ tò vò và là những thành viên có kích thước lớn nhất trong phân họ của mình. Loài ong bắp cày châu Âu (Vespa crabro) thường dài từ 3–4 cm, trong khi ong bắp cày khổng lồ châu Á (Vespa mandarinia) có thể đạt tới 5–6 cm với sải cánh rộng khoảng 7–8 cm. Chúng lớn hơn đáng kể so với các loài ong vò vẽ thông thường hay ong vàng (yellowjackets).
Ong bắp cày thực sự là những trợ thủ đắc lực trong vườn tược. Chúng săn lùng sâu bướm, ruồi, nhện cùng các loại côn trùng gây hại khác để làm thức ăn cho ấu trùng. Những con trưởng thành lại thường tiêu thụ mật hoa, nhựa cây và trái cây chín. Nhờ vậy, chúng vừa góp phần thụ phấn cho cây trồng, vừa giúp kiểm soát số lượng các loài côn trùng gây hại một cách tự nhiên.
Ong bắp cày là loài côn trùng có tính xã hội cao. Vào mùa xuân, ong chúa bắt đầu xây tổ bằng cách nhai vụn gỗ và trộn với nước bọt để tạo ra một loại bột giấy đặc biệt. Tổ của chúng có thể chia thành nhiều tầng (lên đến 10 tầng), đạt kích thước bằng hoặc lớn hơn một quả bóng đá, và thường nằm trong hốc cây, dưới mái nhà hoặc những nơi kín đáo. Thông thường, mỗi tổ chỉ có một lối ra vào duy nhất.
Trái ngược với định kiến thông thường, ong bắp cày châu Âu khá hiền lành và hiếm khi tấn công khi ở xa tổ. Chúng chỉ trở nên hung dữ khi cần bảo vệ bầy đàn của mình. Những con đực thậm chí không hề có ngòi đốt và tính tình rất điềm tĩnh.
Ngòi đốt mạnh mẽ và nọc độc
- Ngòi đốt của con cái có bề mặt trơn nhẵn, cho phép chúng chích nhiều lần mà không bị mất mạng như loài ong mật.
- Nọc độc của chúng chứa acetylcholine, khiến vết đốt của ong bắp cày thường đau nhức hơn so với các loài ong vò vẽ thông thường. Một con ong bắp cày khổng lồ duy nhất có khả năng tiêu diệt tới 30–40 con ong mật chỉ trong vòng một phút.
Sự khác biệt so với ong vò vẽ
So với các loài ong vò vẽ khác, ong bắp cày có phần đỉnh đầu lớn hơn hẳn về tỷ lệ cơ thể. Nhiều loài được gọi là "ong bắp cày" ở Bắc Mỹ (chẳng hạn như bald-faced hornet) thực chất thuộc nhóm ong vàng, nhưng chúng vẫn có vẻ ngoài rất tương đồng.
Dù gây ra nỗi sợ hãi bởi kích thước to lớn và vết đốt đau, ong bắp cày vẫn là một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái. Chỉ cần chúng ta không xâm phạm tổ của chúng, chúng thường sẽ không gây ra bất kỳ rắc rối nào.
