Katmandu'da her yıl, kuşların ölüm tanrısı Yama'nın elçileri olarak saygı gördüğü ve onlara yiyecek ile çelenk sunulduğu Kaag Tihar — karga günü — kutlanır. Ancak bu yıl bayram, kentlilerin artan hoşnutsuzluğu gölgesinde geçti: kargalar giderek yararlı komşular olarak değil, sorun kaynağı olarak algılanıyor.
Nedenler, kentin hızlı büyümesinde yatıyor. Son on yıllarda Katmandu'nun kentleşmiş alanı iki katından fazla genişledi, yeşil alanlar ise neredeyse yarı yarıya azaldı. Yollar genişletilirken yaşlı ağaçlar kesiliyor ve kuşlar yuvalarını tellere ve direklere yapmak zorunda kalıyor. Çöplüklerdeki ve kasapların önündeki bol miktardaki gıda atığı, kargalara yiyeceğe kolay erişim sağlayarak, diğer türlerin geri çekildiği yerlerde onların serpilip gelişmesine olanak tanıyor.
Ev kargaları (Corvus splendens) vadideki en kalabalık kuşlardan biri hâline geldi. Araştırmalar, kent alanlarında egemen olduklarını ve daha özelleşmiş kuşları yerlerinden ettiklerini gösteriyor. Ekolojistler, kargaların leş ve atık yiyerek doğal çöpçüler olarak önemli bir rol üstlendiğini, ancak tam da insan faaliyetlerinin — kötü atık bertarafı ve yaşam alanlarının kaybı — onların varlığını daha belirgin ve daha sorunlu kıldığını vurguluyor.
Ek gerilim, Katmandu'nun merkez hayvanat bahçesinde, virüsün yayılmasında yabani kargaların şüpheli görüldüğü kuş gribi salgınının ardından ortaya çıktı. Veterinerler, kargaların çöplükler, çiftlikler ve yerleşim bölgeleri arasında kolayca hareket ederek özel bir ekolojik niş işgal ettiğini, ancak sorunun kökeninin kuşlarda değil, planlama ve atık kontrolünün yokluğunda olduğunu vurguluyor.
Halk ozanı Ramesh Dulal gibi yerel aktivistler, her yıl kargaların çığlıklarını taklit ederek ve kuşların kültürel ve ekolojik önemini hatırlatarak bir «karga konferansı» düzenliyor. Kent yetkilileri mevcut ağaçları koruma ve dikimleri çeşitlendirme sözü veriyor, ancak şimdilik genel atık yönetimi önlemleri yetersiz kalıyor.
Kentsel ekosistemde dengeyi korumak, kargalarla mücadeleyi değil, alışkanlıkları değiştirmeyi gerektiriyor: atık bertarafının iyileştirilmesi ve tek tür dikim yerine çeşitli ağaçların dikilmesi.
