Sosyal medya oldukça zehirli bir alan olabilir. "Aslında kimse seni umursamıyor, insanlar yalnızca kendilerine odaklanmıştır" gibi rahatlatıcı sözlere rağmen, bu "kendine odaklanmış" kişilerin çoğunun birkaç dakikasını (bütün bir gününü? pek çok gününü?) kötü yorumlar yazmaya harcamaya hazır olduğu ortaya çıkıyor. Bir kişi, görünümündeki herhangi bir özellik ya da dile getirdiği bir görüş yüzünden zorbalığa maruz kalabilir. İşte bu fırtınalı dijital denizde sıra dışı bir "iyilik adacığı" belirdi – trollerin ve öfke tuzağı avcılarının araçlarını benimseyen, ama onları yalnızca iyi amaçlar için kullanan The Kindness Mob hareketi.
Proje, 2023 yılında Kansas City'den (ABD) dijital pazarlamacı Tyler Brickley tarafından kuruldu. Bu, dijital bir hareketin gönüllülerinden oluşan bir topluluk ve sayıları şimdiden yarım milyonu aştı. İsteyen herkes katılabilir. Topluluk üyeleri, kendi görüşlerine göre desteğe ihtiyacı olan içerik üreticilerini (TikTok, Instagram, Facebook, YouTube'da) aday gösteriyor. Bu herhangi biri olabilir: bir arkadaş, bir tanıdık, tesadüfen fark edilen bir kullanıcı, hatta aday gösterenin kendisi bile. Tyler her gün bir videoda adayı ilan ediyor ve ardından katılımcılar yorumlara "baskın" düzenleyerek oraya yüzlerce samimi ve nazik mesaj bırakıyor. Zorunlu koşullar:
- The Kindness Mob'a üye olduğunu belli etmemek; eylem kendiliğinden ve doğaçlama gelişmiş gibi görünmeli, çünkü organizatörlerin fikrine göre amaçlardan biri, internette iyiliğin var olduğunu ve kendi başına yaşadığını göstermektir.
- Kalıplaşmış sözler ve ifadeler yok, yalnızca gönülden gelenler.
- Odak, çatışmada değil insanda. Ve bu çok önemli bir nokta. Görev, nefret dalgasını etkisiz hale getirmek olsa bile, tüm dikkat insanın güzel niteliklerine ve ona destek sözlerine yönelir.
Brickley'e göre bu bir trolling, ama "+" işaretiyle. "Çevrimiçi tacizin koordinasyon ve anonimlik gibi mekanizmalarını ele geçirip onları iyilik için kullanıyoruz" diyor Brickley.
Topluluğun, adayların yayımlandığı bir sitesi, en yoğun etkinliğin yaşandığı bir TikTok kanalı ve bir YouTube kanalı var.
Topluluk hakkında bir makale yapan BBC, Staten Island'dan (New York) Laura Tigheleiro'nun hikâyesini örnek verdi. Laura'da bir gözünün kaymasına neden olan multipl skleroz var. Genç kadın TikTok'ta faydalı tarifler içeren videolar paylaşıyor, arkadaş bulmayı umuyordu, ama bunun yerine görünüşüne yönelik acımasız alaylarla karşılaştı. Tyler Brickley "ordusunu" onun profiline yönlendirdi. Sonuçta Laura'nın videolarının altında 15 000'den fazla sıcak ve destekleyici yorum belirdi. Nefret edenler tamamen pozitiflik tarafından püskürtüldü. İzleyici kitlesinin hızla artması sayesinde TikTok'un algoritmaları Laura'nın içeriğini aktif biçimde öne çıkarmaya başladı ve o da ailesine yeni bir otomobil alabilecek kadar para kazanabildi.
Kindness Mob olgusunun bilimsel bir dayanağı var. Araştırmacılar buna "sosyal bulaşma teorisi" (social contagion theory) diyor: ister olumsuz ister olumlu olsun, davranış bir virüs gibi insandan insana yayılır. Bir üreticinin içeriğinin altında bir övgü fırtınası belirdiğinde, kötü sözler yazmak psikolojik olarak rahatsız edici hale gelir. İnsanları zorbalığa katılmaya iten mekanizma (sürü etkisi), aynı şekilde kurbanı korumak için de işler ve zorbalığı durdurur. İyilik, saldırganlıktan daha az değil, belki de daha fazla "bulaşıcıdır".
The Kindness Mob "baskınları" yalnızca nefrete karşı düzenlenmiyor. Topluluk, iyilik dalgalarını fark edilmeyenlere, kayıp yaşamış olanlara, tükenmişlik hissedenlere yönlendiriyor.
Hareketin nesnel sınırları var. Brickley, her gün onlarca yardım başvurusu aldığını, ama fiziksel olarak günde yalnızca bir hedefli "iyilik dalgası" düzenleyebildiğini kabul ediyor. Ayrıca proje tamamen kâr odaklı değil. Yarım milyonluk izleyici kitlesine rağmen platformun monetizasyonu kurucusuna sembolik tutarlar getiriyor. Bu ne anlama geliyor? Desteğin her birimize gerekli olduğu anlamına. Hepimiz iyilik gönüllüsü olabilir, bu topluluğa katılabilir, kendi topluluğumuzu kurabilir ya da sadece gönderilerin altına tartışmalara girmeden, nefret edenlerin başına lanetler yağdırmadan nazik, samimi yorumlar bırakan kişi olabiliriz.
Bir de kendi içsel İyilik Tugayınızı kurabilirsiniz. Ve içsel eleştirmenler her kendine bir kurban bulduğunda onu çağırabilirsiniz. Kurbanın kim olduğu önemli değil – tesadüfen geçen bir yaya, bir komşu, pencerenin dışındaki hava ya da bizzat siz – İyilik Tugayı gelir ve eleştirinin hedefine en içten iltifatlardan bir düzine "yazar".
The Kindness Mob'ın hikâyesi, yıkım için yaratılmış araçların iyiliğe dönüştürülebileceğini kanıtlıyor. Ve kötülüğü yenmenin tek yolunun onunla mücadele etmek değil, iyilik üretmek olduğunu. Bu durumda – ustaca koordine edilmiş bir iyilik.
