Mạng xã hội có thể là một không gian khá độc hại. Trái ngược với lời trấn an: "Thật ra chẳng ai quan tâm đến bạn đâu, người ta chỉ tập trung vào chính mình thôi", hóa ra nhiều người trong số những kẻ "chỉ tập trung vào chính mình" ấy lại sẵn sàng dành vài phút (cả một ngày? nhiều ngày?) để viết những bình luận độc địa. Bất kỳ ai cũng có thể trở thành nạn nhân của bắt nạt chỉ vì một nét ngoại hình nào đó hay một ý kiến đã nêu ra. Và giữa biển kỹ thuật số đầy sóng gió ấy đã xuất hiện một «ốc đảo tử tế» khác thường – phong trào The Kindness Mob, phong trào lấy vũ khí của lũ troll và những kẻ câu view bằng cơn giận, nhưng chỉ dùng chúng vào mục đích tốt đẹp.
Dự án được thành lập vào năm 2023 bởi Tyler Brickley, một chuyên gia tiếp thị kỹ thuật số đến từ Kansas City (Mỹ). Đây là một cộng đồng gồm các tình nguyện viên của phong trào kỹ thuật số, và số lượng của họ đã vượt qua nửa triệu người. Bất kỳ ai muốn đều có thể tham gia. Các thành viên của cộng đồng đề cử những nhà sáng tạo nội dung (trên TikTok, Instagram, Facebook, YouTube) mà theo họ là đang cần được hỗ trợ. Đó có thể là bất kỳ ai, một người bạn, một người quen, một người dùng tình cờ bắt gặp, hoặc thậm chí chính người đề cử. Mỗi ngày Tyler đăng một video, trong đó anh công bố người được đề cử, và sau đó các thành viên bắt đầu «raid» vào phần bình luận, để lại ở đó hàng trăm lời nhắn chân thành và tử tế. Những điều kiện bắt buộc:
- Không công khai việc mình thuộc The Kindness Mob, hành động phải trông có vẻ tự phát và tự nhiên, bởi vì theo ý tưởng của những người tổ chức, một trong những mục tiêu là để cho thấy cái thiện trên internet vẫn tồn tại và tự nó sống.
- Không có những câu và cách nói theo khuôn mẫu, chỉ những gì xuất phát từ trái tim.
- Tập trung vào con người, chứ không phải vào xung đột. Và đây là một điểm rất quan trọng. Ngay cả khi nhiệm vụ là vô hiệu hóa làn sóng thù ghét, thì toàn bộ sự chú ý vẫn dành cho những phẩm chất tốt đẹp của con người và những lời động viên dành cho người đó.
Theo Brickley, đây là trò troll, nhưng mang dấu "+". «Chúng tôi chiếm lấy/đón lấy các cơ chế của việc quấy rối trực tuyến, như sự phối hợp và tính ẩn danh, và sử dụng chúng vào việc tốt», – Brickley nói.
Cộng đồng có một trang web, nơi đăng tải những người được đề cử, một kênh TikTok, nơi diễn ra hoạt động sôi nổi nhất, và một kênh trên Youtube.
BBC, đơn vị đã thực hiện bài viết về cộng đồng này, đã lấy ví dụ câu chuyện của Laura Tigelheiro đến từ Staten Island (New York). Laura mắc bệnh đa xơ cứng, khiến một bên mắt của cô bị lác. Cô gái đăng trên TikTok những video về các công thức nấu ăn hữu ích, hy vọng tìm được bạn bè, nhưng thay vào đó lại gặp phải những lời chế giễu tàn nhẫn về ngoại hình của mình. Tyler Brickley đã điều «đội quân» của mình đến trang cá nhân của cô. Kết quả là dưới video của Laura đã xuất hiện hơn 15 000 bình luận ấm áp và ủng hộ. Những kẻ thù ghét đã hoàn toàn bị lấn át bởi sự tích cực. Nhờ lượng khán giả tăng vọt, thuật toán của TikTok bắt đầu tích cực đẩy nội dung của Laura, và cô đã có thể kiếm đủ tiền để mua cho gia đình mình một chiếc ô tô mới.
Hiện tượng Kindness Mob có cơ sở khoa học. Các nhà nghiên cứu gọi đó là «lý thuyết lây lan xã hội» (social contagion theory): hành vi, dù tiêu cực hay tích cực, đều lan truyền từ người này sang người khác giống như virus. Khi dưới nội dung của một nhà sáng tạo xuất hiện một trận mưa lời khen, thì việc viết những điều độc địa trở nên không thoải mái về mặt tâm lý. Cơ chế khiến người ta tham gia vào việc bắt nạt (hiệu ứng đám đông) cũng hoạt động y như vậy để bảo vệ nạn nhân, chặn đứng hành vi bắt nạt. Lòng tốt "lây lan" không kém, mà có thể còn hơn cả sự hung hăng.
Những cuộc "raid" của The Kindness Mob không chỉ được tiến hành để chống lại sự thù ghét. Cộng đồng còn hướng những làn sóng tử tế đến những người không được để ý tới, những người đã trải qua mất mát, cảm thấy kiệt sức.
Phong trào có những hạn chế khách quan. Brickley thừa nhận rằng anh nhận được hàng chục đơn xin giúp đỡ mỗi ngày, nhưng về mặt thể chất chỉ có thể tổ chức một «làn sóng tử tế» có mục tiêu mỗi ngày. Ngoài ra, dự án hoàn toàn không hướng đến lợi nhuận. Bất chấp lượng khán giả nửa triệu người, việc kiếm tiền từ nền tảng chỉ mang lại cho người sáng lập những khoản tiền tượng trưng. Điều đó có nghĩa là gì? Rằng sự hỗ trợ cần đến từ mỗi chúng ta. Tất cả chúng ta đều có thể trở thành những tình nguyện viên của lòng tốt, tham gia cộng đồng này, tạo ra một cộng đồng của riêng mình, hoặc chỉ đơn giản là trở thành người để lại dưới các bài đăng những bình luận tử tế, chân thành, không dính vào tranh cãi, không nguyền rủa lên đầu lũ thù ghét.
Và còn có thể tạo ra một Đội quân Tử tế nội tâm của riêng mình. Và triệu tập nó mỗi khi những kẻ chỉ trích bên trong tìm thấy một nạn nhân. Và không quan trọng ai trở thành nạn nhân – một người qua đường tình cờ, một người hàng xóm, thời tiết ngoài cửa sổ hay chính bạn – Đội quân Tử tế sẽ đến và "viết" một tá lời khen chân thành nhất dành cho đối tượng bị chỉ trích.
Câu chuyện của The Kindness Mob chứng minh rằng những công cụ được tạo ra để phá hủy có thể được chuyển hướng sang việc tốt. Và rằng cách duy nhất để chiến thắng cái ác không phải là đấu tranh với nó, mà là tạo ra lòng tốt. Trong trường hợp này – lòng tốt được phối hợp một cách khéo léo.
