Ryba, której przodkowie pływali jeszcze w czasach dinozaurów, otrzymuje teraz szansę na odrodzenie dzięki wysiłkom ludzi. W Gwatemali po siedmiu latach pracy specjaliści po raz pierwszy doprowadzili do rozmnożenia peżelagarto (Atractosteus tropicus) w niewoli i wypuścili około tysiąca narybku do naturalnej laguny.
Ten gatunek, znany miejscowym jako „maczorra”, zamieszkuje słodkowodne rzeki i estuaria wybrzeża pacyficznego Ameryki Środkowej. Dorosłe osobniki osiągają 1,2 metra długości i ważą do 10 kilogramów. Peżelagarto to prawdziwa „żywa skamieniałość”: jego morfologia praktycznie nie zmieniła się przez ponad 100 milionów lat. W stanie dzikim populacja maleje z powodu nielegalnych połowów, zanieczyszczenia wód i susz, nasilających się pod wpływem zjawisk klimatycznych.
Projekt zrealizowały Centrum Ochrony Morskiej (CCM) i zoo La Aurora przy wsparciu technicznym meksykańskiego uniwersytetu. Po udanym tarle we wrześniu 2026 roku narybek o długości 3–4 centymetra przewieziono łodziami do laguny Guiscoyol w departamencie Santa Rosa. Wybór właśnie takiego wieku wynika z tego, że ryby nie przyzwyczaiły się jeszcze do sztucznej karmy i lepiej przystosowują się w środowisku naturalnym.
Badacze porównywali różne karmy dla narybku: przy zastosowaniu karmy dla pstrągów przeżywalność wyniosła około 30 procent, a dla tilapii — około 17 procent. Dane te pomogą zoptymalizować przyszłe programy hodowlane. Teraz wypuszczone osobniki będą objęte obserwacją, aby ocenić wzrost, przeżywalność i zdolność przystosowania się do dzikiej przyrody.
Sukces gwatemalskiego projektu pokazuje, jak transfer technologii między krajami może przyspieszyć ochronę rzadkich gatunków. Współpraca międzynarodowa pozwoliła przezwyciężyć wieloletnie trudności z rozrodem w niewoli i przejść do etapu monitoringu w środowisku naturalnym.
Dalsze wyniki obserwacji pokażą, jak skuteczne okaże się to podejście dla wzmocnienia populacji peżelagarto w regionie.
