W departamencie Huila, na południu Kolumbii, gdzie lasy andyjskie stopniowo przechodzą w amazońskie, mieszkańcy i naukowcy zarejestrowali trzy gatunki, które wcześniej nie były uwzględnione w regionalnych spisach. Odkrycia te to nie tylko dodatek do katalogu, ale dowód na to, jak ściśle ze sobą powiązane są ekosystemy i jak ważna jest codzienna praca tych, którzy żyją blisko natury.
Chodzi o jelenia zoe (Mazama zetta), długoogoniastego jeżozwierza (Coendou longicaudatus) i wielkiego łasice (Galictis vittata). Każdy z nich został potwierdzony za pomocą fotopułapek i regularnych patroli przeprowadzanych przez grupy monitorujące społeczności we współpracy z Korporacją Autonomiczną Regionu Alto Magdalena (CAM).
Szczególnie godny uwagi jest Mazama zetta. Jeszcze niedawno ten gatunek jelenia uważano za część szerszej grupy, ale niedawna rewizja taksonomiczna wyodrębniła go jako osobny gatunek. Pierwsze potwierdzone spotkanie w Huila miało miejsce na obszarze wpływu Regionalnego Parku Przyrody Páramo de Las Osas – kluczowego obszaru łączącego lasy andyjskie z korytarzem andyjsko-amazońskim.
Drugi gatunek, Coendou longicaudatus, również uzyskał status oddzielnego gatunku dzięki rewizji klasyfikacji. Grupa „Hábitat Sostenible” z Algeciras zainstalowała fotopułapki i uzyskała pierwsze zdjęcia w departamencie. Takie zapisy pomagają określić rzeczywisty zasięg występowania gatunku wśród innych neotropikalnych jeżozwierzy.
Trzeci gatunek – Galictis vittata, duża łasica. Jego obecność udokumentowały grupy „Guardianes de la Biodiversidad Campoalegruna” i „Hábitat Sostenible” w pobliżu parku La Siberia-Ceibas. Zwierzę rzadko trafia w obiektywy, dlatego każde potwierdzenie jest cenne dla zrozumienia jego dystrybucji.
Wszystkie trzy odkrycia dokonano w obrębie korytarza andyjsko-amazońskiego – naturalnego „mostu”, który zapewnia przemieszczanie się zwierząt między różnymi strefami wysokościowymi i ekosystemami. Zachowanie takiej łączności pozwala populacjom na wymianę genów i lepsze przeciwstawianie się zmianom krajobrazu.
Kluczową rolę odegrały właśnie lokalne grupy monitorujące. Ich znajomość terenu i regularne patrole uzupełniły wysiłki specjalistów CAM. Jak zauważyła biolog Katherine Arenas, takie wspólne projekty dostarczają wysokiej jakości danych i pomagają podejmować uzasadnione decyzje dotyczące ochrony.
Nowe zapisy pokazują: nawet w stosunkowo dobrze zbadanych regionach kryje się wiele nieoczekiwanych odkryć, jeśli monitoring prowadzony jest stale i z udziałem tych, którzy codziennie widzą ślady życia.
Wsparcie dla korytarzy takich jak andyjsko-amazoński oraz zaangażowanie społeczności w obserwacje pozostają najpewniejszymi sposobami ochrony tego, co jeszcze nie zostało opisane.
