De vis, wiens voorouders al rondzwommen in de tijd van de dinosauriërs, krijgt nu dankzij de inspanningen van mensen een kans op herleving. In Guatemala zijn deskundigen er na zeven jaar werk voor het eerst in geslaagd de pejelagarto (Atractosteus tropicus) in gevangenschap te laten voortplanten en hebben zij ongeveer duizend jonge visjes uitgezet in een natuurlijke lagune.
Deze soort, bij de plaatselijke bevolking bekend als «machorra», leeft in zoetwaterrivieren en estuaria aan de Pacifische kust van Midden-Amerika. Volwassen exemplaren bereiken een lengte van 1,2 meter en wegen tot 10 kilogram. De pejelagarto is een waar «levend fossiel»: zijn morfologie is in meer dan 100 miljoen jaar vrijwel onveranderd gebleven. In het wild neemt de populatie af door illegale visserij, watervervuiling en droogtes die door klimatologische verschijnselen verergeren.
Het project werd uitgevoerd door het Centrum voor Mariene Bescherming (CCM) en dierentuin La Aurora, met technische ondersteuning van een Mexicaanse universiteit. Na een geslaagde paai in september 2026 werden jonge visjes van 3–4 centimeter per boot overgebracht naar de lagune Güiscoyol in het departement Santa Rosa. De keuze voor juist deze leeftijd wordt verklaard doordat de vissen nog niet aan kunstmatig voer gewend zijn en zich beter aanpassen in de natuurlijke omgeving.
De onderzoekers vergeleken verschillende soorten voer voor de jonge visjes: bij gebruik van forelvoer bedroeg de overleving ongeveer 30 procent, bij tilapiavoer ongeveer 17 procent. Deze gegevens zullen helpen toekomstige kweekprogramma's te optimaliseren. Nu zullen de uitgezette exemplaren worden geobserveerd om groei, overleving en aanpassingsvermogen aan het wild te beoordelen.
Het succes van het Guatemalteekse project toont aan hoe technologieoverdracht tussen landen de bescherming van zeldzame soorten kan versnellen. Internationale samenwerking maakte het mogelijk de jarenlange moeilijkheden met de voortplanting in gevangenschap te overwinnen en over te gaan tot de fase van monitoring in de natuurlijke omgeving.
Verdere observatieresultaten zullen uitwijzen hoe doeltreffend deze aanpak zal blijken voor de versterking van de populatie pejelagarto in de regio.
