Một nghiên cứu quy mô lớn mới đây đã cho thấy việc thường xuyên đến công viên và các khu vực xanh trong 11 năm đầu đời của trẻ có tác động tích cực đến sức khỏe tâm thần và sự phát triển cảm xúc - xã hội của trẻ. Kết quả của công trình được công bố trên tạp chí uy tín Journal of Epidemiology and Community Healthnhấn mạnh tầm quan trọng của các khu vực xanh dễ tiếp cận đối với sự trưởng thành khỏe mạnh của trẻ em.
Những kết luận chính của nghiên cứu
Nghiên cứu có sự tham gia của 4 219 người. Các nhà khoa học đã phân tích dữ liệu về tần suất trẻ em đến công viên từ khi sinh ra đến 11 tuổi và đánh giá sự phát triển cảm xúc - xã hội của trẻ – tập hợp các kỹ năng cần thiết để quản lý cảm xúc, xây dựng các mối quan hệ, tuân thủ các chuẩn mực xã hội và vượt qua những khó khăn thường ngày.
Kết quả chính thật ấn tượng: những trẻ được đưa đến công viên ít nhất một lần mỗi tuần trong 11 năm đầu đời, trung bình đạt cao hơn 16,5% điểm trong các đánh giá về sức khỏe tâm thần so với những trẻ đến các khu vực xanh ít hơn một lần mỗi tuần. Đáng chú ý là hiệu ứng tích cực này vẫn được duy trì ngay cả sau khi tính đến các yếu tố như tình trạng kinh tế - xã hội của gia đình và sự hiện diện của những vấn đề trong nội bộ gia đình.
Nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng việc đi dạo thường xuyên trong công viên góp phần cải thiện cả các chỉ số hành vi bên trong (giảm các triệu chứng cảm xúc và các vấn đề trong quan hệ với bạn bè cùng trang lứa) lẫn bên ngoài (giảm các vấn đề về hành vi, tăng động và thiếu tập trung).
Vì sao công viên lại quan trọng đến vậy đối với sự phát triển?
Tác giả chính của nghiên cứu, Mark Ferguson từ Đại học Exeter (Vương quốc Anh), nhấn mạnh tính chất toàn diện của lợi ích từ các khu vực xanh:
«Công viên mang lại cho trẻ em không gian để vận động thể chất, điều mà như ta đã biết là có lợi cho cả sức khỏe tâm thần lẫn thể chất. Ngoài ra, chúng còn khuyến khích lối chơi táo bạo và sáng tạo, giúp phát triển sự tự tin và tính tự lập. Chúng tôi cho rằng công viên có thể không chỉ là nơi để vui chơi mà còn là một nguồn lực quan trọng cho sự phát triển khỏe mạnh của trẻ em».
Công viên như một công cụ của công bằng xã hội
Công trình đặc biệt chú trọng đến ảnh hưởng của hoàn cảnh gia đình đối với tần suất đến công viên. Hóa ra là trẻ em từ những khu vực khá giả hơn thường đi dạo trong công viên nhiều hơn ở độ tuổi nhỏ. Đồng thời, trẻ em từ những gia đình ít khá giả hơn bắt đầu đến đó thường xuyên hơn khi lớn lên.
Các tác giả nghiên cứu nhấn mạnh rằng công viên và sân chơi có tiềm năng thu hẹp bất bình đẳng trong sự phát triển của trẻ em, nhưng chỉ với điều kiện chúng thực sự thuận tiện và dễ tiếp cận đối với mọi gia đình.
Ở đây, cái được gọi là «hiệu ứng equigenic» (equigenic effect) bắt đầu phát huy tác dụng. Thuật ngữ này mô tả khả năng của những điều kiện vật chất hoặc xã hội nhất định (trong trường hợp này là các khu vực xanh có chất lượng) đóng vai trò như một lực lượng san bằng. Vì công viên miễn phí và mở cửa cho tất cả mọi người, chúng có thể làm giảm sự khác biệt về tình trạng sức khỏe, sự an lạc tâm lý và mức độ phát triển giữa trẻ em từ các nhóm kinh tế - xã hội khác nhau.
Điều này có ý nghĩa gì đối với các bậc cha mẹ và những người làm quy hoạch đô thị?
- Đối với cha mẹ: Những buổi đi dạo thường xuyên, dù chỉ ngắn ngủi, trong công viên từ khi còn nhỏ là một khoản đầu tư đơn giản và miễn phí vào sức khỏe tâm thần lâu dài và sự thích nghi xã hội của trẻ.
- Đối với chính quyền và các nhà đô thị học: Để công viên mang lại lợi ích tối đa, cộng đồng cần có những khu vực xanh chất lượng cao. Chúng phải an toàn, dễ tiếp cận (kể cả đối với những nhóm người có khả năng vận động hạn chế) và thân thiện với các gia đình ở mọi mức thu nhập và nguồn gốc.
Nghiên cứu một lần nữa khẳng định: thiên nhiên trong lòng thành phố không chỉ là một yếu tố của thiết kế cảnh quan, mà còn là một thành phần quan trọng bậc nhất của hệ thống y tế công cộng và sự phát triển xã hội của thế hệ tương lai.
Nguồn: Euronews, dữ liệu nghiên cứu của Đại học Exeter, được công bố trên Journal of Epidemiology and Community Health (tháng 11 năm 2026).
