Một khảo sát 443 nhà thiết kế đến từ 43 quốc gia cho thấy: trí tuệ nhân tạo được sử dụng tích cực ở giai đoạn tạo ý tưởng, nhưng bị đẩy lùi mạnh mẽ ở giai đoạn cuối. Ở pha Discover — 72 % người được hỏi, còn ở pha Deliver — chỉ vỏn vẹn 41 %. Nghịch lý hiển nhiên: càng gần sản phẩm thực tế, người ta càng ít tin tưởng vào thuật toán.
Nguyên nhân thật đơn giản và mang tính kinh tế. Ở những giai đoạn đầu, một sai lầm chẳng tốn kém gì — một ý tưởng không thành công có thể dễ dàng gạt bỏ hoặc làm lại. Càng đi xa theo «hình thoi kép» của Design Council, một sai sót càng đắt giá: nó đã có thể đến tay người dùng. Vì vậy các nhà thiết kế sẵn lòng giao cho AI việc khơi mở các phương án, nhưng vẫn giữ quyền phán xét cuối cùng cho mình.
Điều thú vị là ngay cả những công cụ chuyên dụng cũng thua kém ChatGPT thông thường. Ở pha Define, nó chiếm 52 % tổng số lần được nhắc đến. Các nhà thiết kế thích một trợ lý trò chuyện đa năng hơn là những «tiện ích» chuyên biệt hẹp — thứ mà các nhà nghiên cứu thường tạo ra chính là để phục vụ những giai đoạn muộn.
Điều khiến những người hoài nghi e dè không phải là sự tiện lợi mà là tính hữu ích: 40 % những người không dùng AI cho rằng nó chưa đủ hiệu quả. Trong khi đó, 80 % người được hỏi đã ứng dụng nó ít nhất ở một pha. Khoảng cách giữa những người nhiệt tình và những người hoài nghi vẫn còn, nhưng dữ liệu được thu thập trong các năm 2025–2026 — một thời đại mà những mô hình ngày nay đã có vẻ lỗi thời.
Một thí nghiệm của Figma cũng xác nhận bức tranh tương tự: AI rút ngắn thời gian làm việc của các quản lý sản phẩm đi 35 %, còn của các nhà thiết kế — chỉ 17 %. Máy móc giúp đỡ tốt nhất những ai ít kinh nghiệm hơn, nhưng không thay thế được trực giác chuyên môn trong những quyết định phức tạp.
Như vậy, AI hiện vẫn là một công cụ «khởi đầu». Nó nhân lên gấp nhiều lần số lượng phương án, nhưng không gánh lấy trách nhiệm cho kết quả cuối cùng. Trong những năm tới, mọi thứ sẽ chỉ thay đổi khi các thuật toán học được không chỉ cách tạo ra, mà còn cách đưa thiết kế đến mức hoàn thiện một cách đáng tin cậy.