Hãy tưởng tượng: bạn viết một câu. «Nhà một tầng, ba phòng ngủ, cửa sổ hướng ra rừng, và buổi sáng nắng tràn vào bếp». Vài giây sau, trên màn hình hiện ra hàng chục phương án mặt bằng. Và vài tuần sau, trên mảnh đất của bạn, một robot từng lớp từng lớp đùn tường bê tông ra, như người thợ làm bánh nặn kem từ túi bắt kem.
Đây không phải là năm 2040. Tất cả những điều này đã tồn tại riêng lẻ, và các mảnh ghép đang bắt đầu hội tụ thành một bức tranh hoàn chỉnh.
Kiến trúc sư gói gọn trong một dòng lệnh
Công ty ICON của Texas, nổi tiếng với công nghệ in 3D nhà ở, đã giới thiệu Vitruvius — một hệ thống AI dùng để thiết kế và thi công nhà ở. Mục tiêu của nó nghe gần như táo bạo: tiếp nhận mong muốn của con người và dữ liệu dự án, rồi đầu ra là kiến trúc, bản vẽ mặt bằng, hồ sơ thiết kế sẵn sàng để xin giấy phép, dự toán ngân sách và tiến độ thi công. Nghĩa là toàn bộ chuỗi công việc mà trước đây tốn hàng tháng trời và cả một đội ngũ chuyên gia.
Bản thân công ty không còn tự gọi mình là công ty xây dựng nữa. Người sáng lập tuyên bố rằng ICON giờ đây là một công ty về AI và robot, đang thay đổi chính cách thức xây dựng.
Những bức tường được in ra
Từ «in» ở đây không phải là ẩn dụ. Robot ICON mang tên Phoenix có thể in toàn bộ phần vỏ của tòa nhà, bao gồm cả móng và mái. Công ty còn có «danh mục nhà ở» kỹ thuật số CODEX: hơn 60 thiết kế trong năm bộ sưu tập, từ nhà ở giá phải chăng đến kiến trúc tiên phong, bao gồm cả những ngôi nhà chống chịu được hỏa hoạn và bão tố. Ba bộ sưu tập do hãng thiết kế của Bjarke Ingels (BIG), một trong những studio kiến trúc danh tiếng nhất thế giới, thiết kế.
Hãy tự thử ngay tối nay
Hãy bắt đầu bằng một câu. Một ngôi nhà gỗ bên rìa rừng thông, nơi hiên nhà hướng ra lối mòn và buổi sáng thơm mùi lá thông. Hoặc một ngôi nhà bê tông và kính trên bờ biển, nơi toàn bộ bức tường phía đông là cửa sổ, và tiếng sóng vỗ vọng vào tận bếp. Hãy mô tả chất liệu, ánh sáng, thời điểm trong ngày, khung cảnh nhìn từ cửa sổ: càng nhiều chi tiết, câu trả lời càng chính xác. Tốt hơn nữa — hãy chụp ảnh nơi bạn muốn sống, mảnh đất của bạn hay bãi cỏ nơi bạn thường đến vào mùa hè, và yêu cầu đặt ngôi nhà vào đó. Một phút sau, bạn sẽ thấy một ngôi nhà chưa từng tồn tại, trên mảnh đất có thật.
Nhưng hình ảnh chỉ là bước đầu vào. Tiếp theo là điều mà tất cả những nỗ lực này hướng tới. Hình ảnh có thể biến thành mặt bằng, mặt bằng thành bản vẽ kỹ thuật, bản vẽ kỹ thuật thành bộ hồ sơ để đi xin giấy phép xây dựng, kèm theo dự toán và tiến độ thi công. Đó chính là điều mà hệ thống Vitruvius của ICON hứa hẹn.
Mới hôm qua, điều này còn tốn tiền, tốn thời gian và cần một kiến trúc sư quen biết. Hôm nay, nó chỉ là một buổi tối bên tách trà.
Và giờ là bước ngoặt mà không ai ngờ tới
Nếu mọi thứ đều kỳ diệu đến vậy, hẳn các kiến trúc sư phải vô cùng phấn khích? Nhưng những con số lại nói điều khác. Tại Vương quốc Anh, tỷ lệ các hãng thiết kế sử dụng AI đã tăng từ 59% lên 74% trong một năm, nhưng chưa đến một phần sáu (17%) cho rằng các dự án của họ nhờ đó trở nên tốt hơn.
Cỗ máy biết mặt trời sẽ chiếu vào đâu lúc bảy giờ sáng. Nhưng nó không biết rằng vào khoảnh khắc đó bạn đang uống cà phê và nhớ về căn bếp của mẹ. Nó sẽ vẽ ra hàng nghìn ngôi nhà. Nhưng nó không thể nói ngôi nhà nào trong số đó sẽ khiến bạn hạnh phúc.
Nếu trao cho AI chức trưởng phòng
06:00. Đã tạo ra 4 ngôi nhà trong 000. Tất cả đều hoàn hảo. Tất cả đều giống hệt nhau.
09:00. Nữ khách hàng yêu cầu một «ngôi nhà ấm áp». AI đề xuất 212 hệ thống sưởi. Cô ấy lại có ý hoàn toàn khác.
11:00. Cây sồi già trên mảnh đất «làm giảm mức chiếu nắng xuống 14%». AI đề xuất chặt bỏ nó.
17:00. Nữ khách hàng khóc trước bản phác thảo: hiên nhà trông giống căn nhà nghỉ của bà. AI bối rối, trong bản yêu cầu kỹ thuật không có một chữ nào về bà.
18:00. AI viết cho kiến trúc sư: «Hãy quay lại. Ở đây đang diễn ra điều gì đó không có trong dữ liệu».
18:01. Kiến trúc sư quay lại. Cây sồi vẫn còn.
Cây sồi vẫn còn
Giờ đây bất kỳ ai cũng có thể thiết kế một ngôi nhà, chỉ trong một buổi tối. Nhưng ngôi nhà không phải là mặt bằng hay bản dựng hình. Đó là cây sồi mà bạn đã không để người ta chặt, và căn bếp nơi ánh nắng ùa vào mỗi sớm, bởi vì ai đó đã nhớ bạn uống cà phê vào lúc nào. Cỗ máy xây nhanh. Con người xây nên điều khiến ta muốn quay về nhà.
