Stelt u zich voor: u typt één zin. 'Een gelijkvloers huis, drie slaapkamers, ramen op het bos, en dat de ochtendzon op de keuken valt.' Enkele seconden later staan er tientallen plattegronden op het scherm. En enkele weken later drukt een robot op uw perceel laag na laag de muren uit beton, als een banketbakker die room uit een spuitzak knijpt.
Dit is niet het jaar 2040. Dit alles bestaat al afzonderlijk, en de stukjes beginnen in één beeld samen te vallen.
De architect die in één regel past
Het Texaanse bedrijf ICON, bekend van het 3D-printen van huizen, presenteerde Vitruvius — een AI-systeem voor het ontwerpen en bouwen van huizen. Het doel klinkt bijna brutaal: de wensen van een mens en de gegevens van een project ontvangen, en als resultaat architectuur, plattegronden, vergunningsklare ontwerpen, budgetten en werkplanningen opleveren. Dat wil zeggen de hele keten waarvoor vroeger maanden en een heel team van specialisten nodig waren.
Het bedrijf zelf noemt zich niet langer een bouwbedrijf. De oprichter verklaarde dat ICON nu een bedrijf voor AI en robotica is dat de manier van bouwen zelf verandert.
Muren die worden geprint
Het woord 'printen' is hier geen metafoor. De ICON-robot met de naam Phoenix kan de volledige schil van een gebouw printen, inclusief fundering en dak. Het bedrijf heeft ook een digitale 'huizencatalogus' CODEX: meer dan 60 ontwerpen in vijf collecties, van betaalbare woningen tot avant-garde, waaronder huizen die bestand zijn tegen brand en storm. Drie collecties zijn ontworpen door het bureau van Bjarke Ingels (BIG), een van de meest spraakmakende architectuurstudio's ter wereld.
Probeer het zelf, vanavond nog
Begin met een zin. Een houten huis aan de rand van een dennenbos, waar de veranda uitkijkt op een pad en het 's ochtends naar dennengroen ruikt. Of een huis van beton en glas boven de oceaan, waar de hele oostelijke muur een raam is en het geluid van de golven in de keuken te horen is. Beschrijf het materiaal, het licht, het tijdstip van de dag, het uitzicht uit het raam: hoe meer details, hoe nauwkeuriger het antwoord. Nog beter — fotografeer de plek waar u zou willen wonen, uw perceel of de open plek waar u 's zomers naartoe gaat, en vraag het huis daar in te passen. Een minuut later ziet u een huis dat niet bestaat, op een stuk grond dat wel bestaat.
Maar het beeld is slechts het begin. Daarna begint datgene waarvoor alles op touw is gezet. Het beeld kan worden omgezet in een plattegrond, de plattegrond in tekeningen, de tekeningen in een pakket documenten waarmee men een bouwvergunning aanvraagt, met een begroting en een werkplanning. Dat is precies wat het Vitruvius-systeem van ICON belooft.
Nog gisteren kostte dit geld, tijd en een architect die u kende. Vandaag is het een avond met een kopje thee.
En nu de wending die niemand verwachtte
Als alles zo magisch is, zouden architecten dan niet in de wolken moeten zijn? De cijfers zeggen iets anders. In het Verenigd Koninkrijk groeide het aandeel bureaus dat AI gebruikt van 59% naar 74% in een jaar, maar minder dan één op de zes (17%) vindt dat hun ontwerpen daardoor beter zijn geworden.
De machine weet waar de zon om zeven uur 's ochtends zal vallen. Maar ze weet niet dat u op dat moment koffie drinkt en aan de keuken van uw moeder denkt. Ze zal duizend huizen tekenen. Maar ze zal niet zeggen in welk daarvan u gelukkig zult zijn.
Als AI het kantoor van de baas kreeg
06:00. Genereerde 4 000 huizen. Allemaal onberispelijk. Allemaal hetzelfde.
09:00. De klant vraagt om een 'warm huis'. De AI stelt 212 verwarmingssystemen voor. Ze bedoelde iets heel anders.
11:00. De oude eik op het perceel «vermindert de bezonning met 14%». De AI stelt voor hem om te zagen.
17:00. De cliënte huilt boven de schets: de veranda lijkt op het zomerhuisje van oma. De AI is in verwarring, over oma stond niets in het technisch programma.
18:00. De AI schrijft aan de architect: «Kom terug. Hier gebeurt iets wat niet in de gegevens staat».
18:01. De architect komt terug. De eik blijft.
De eik blijft
Een huis ontwerpen kan nu iedereen, in één avond. Maar een huis is geen plattegrond en geen render. Het is de eik die u niet hebt laten omzagen, en de keuken waar 's ochtends de zon binnenkomt, omdat iemand onthield hoe laat u koffie drinkt. De machine bouwt snel. De mens bouwt dat waarvoor het de moeite waard is om naar huis terug te keren.
