Tartu'nun tarihi merkezinde arkeologlar sıra dışı bir bulguya rastladı: aralarında bir tanesi açıkça Amsterdam sembolleriyle işaretlenmiş olan, XV–XVI. yüzyıllara ait elliden fazla kurşun kumaş mührü. Bir zamanlar kumaş toplarına tutturulmuş olan bu küçük kurşun diskler, Kuzey Avrupa'nın uzak kentlerini birbirine bağlayan ticaret yollarını anlatıyor.
3,7 santimetre çapındaki Amsterdam mührünün bir yüzünde tipik bir ticaret gemisi olan kog imgesi, diğer yüzünde ise üç Aziz Andreas haçıyla kentin arması yer alıyor. Bu tür damgalar, kumaşın kökeni ve kalitesi için bir güvence işlevi görüyor, kumaşın birkaç aracının elinden geçebildiği bir dünyada tüccarlara ve alıcılara yol gösteriyordu.
Tartu Kent Müzesi arkeoloji bölümünün başkanı Arvi Haak'a göre, gelecekteki Siuru Kültür Merkezi'nin bulunacağı tek bir alanda, daha önce tüm kentte bilinenden birkaç kat daha fazla mühür bulundu. Karşılaştırma için: Belediye Meydanı'nda 1981 yılında yalnızca üç benzer nesne bulunmuştu. Buluntuların yoğunluğu, burayı Orta Çağ Livonyası'ndaki dokuma ticaretinin incelenmesi için kilit bir yer haline getiriyor.
Tartu, bölgeye Flandre, Hollanda, İngiltere ve Almanya'dan yünlü kumaşların geldiği Hansa ticaret ağına dahildi. Tartu Üniversitesi'nden Riina Rammo'nun 2015 yılında yürüttüğü araştırma, kentin lağım çukurlarından çıkarılan 1815 yün parçası arasında yaklaşık 87 oranının muhtemelen ithal kökenli olduğunu gösterdi. Mühürler, malların izlediği güzergâhlara dair doğrudan kanıtlarla bu tabloyu tamamlıyor.
Kurşun mühürler genellikle kumaş varış yerine ulaştığında sökülür ve toplar satış için küçük parçalara ayrılırdı. Kurşun yeniden eritilebildiği için pek çok mühür günümüze ulaşmadı. Siuru alanındaki birikimleri ticari faaliyetlerle, atıkların bertaraf edilmesiyle ya da toprağın kent çöpüyle gübrelenmesiyle ilgili olabilir; kesin yanıtı henüz bulunmayı bekliyor.
10 500 metrekarelik alanda 2026 yılının nisan ayında başlayan kazılar 2027 yılının sonuna kadar sürüyor ve Estonya tarihinin en büyük kazıları olarak kabul ediliyor. Burada mühürlerin yanı sıra taş ocaklı XIV. yüzyıl yapısının kalıntıları, küçük bir haç ve Teslis sembollü bir broş da bulundu. Bu nesneler bir arada Orta Çağ kentinin gündelik yaşamını gözler önüne seriyor.
Bu tür buluntular, minicik kurşun disklerin bile yüzyıllar önce yaşamış insanların ticari bağlantılarının ölçeğini ve alışkanlıklarını ortaya koyabildiğini hatırlatıyor.
