Gece sessizliğinin yalnızca kanat çırpışlarının yankısıyla bozulduğu Britanya'nın kadim ormanlarında bilim insanları, milyonlarca yarasanın sesini ilk kez duydu — hem de yapay zekânın yardımıyla. Üç yıl boyunca ülke genelindeki 310 orman alanında 98 milyon ekolokasyon sinyali kaydedildi. Yapay zekâ olmadan bu hacimdeki verinin işlenmesi otuz yıldan fazla sürerdi.
Yarasa Koruma Vakfı ve Britanya Orman Hizmetleri tarafından University College London'ın desteğiyle yürütülen araştırma, ülke ormanlarındaki yarasaların en kapsamlı akustik incelemesi oldu. Direkler üzerindeki cihazlar 9734 gece boyunca, 2021 ile 2024 yılları arasında sesleri kaydederek 217 terabaytlık kayıt oluşturdu. Açık yapay zekâ algoritmaları yalnızca türleri tanımakla kalmadı, aynı zamanda ulusal düzeyde örüntüleri de ortaya çıkardı.
Nadir türlere ait bulgular özellikle önemliydi. Kırmızı listedeki geniş kulaklı yarasa (Barbastella barbastellus) ve gri uzun kulaklı yarasa, güneybatıdaki kontluklarda — Somerset, Devon, Cornwall ve Dorset'te — kaydedildi. Bu gizemli yaşlı orman sakinlerinin etkinliklerinin "sıcak noktaları" tam da burada yoğunlaştı. İnceleme, tanımlanması güç bir tür dışında neredeyse tüm Britanya yarasa türlerini kapsadı.
Bu tür veriler, ormanların yarasaların yaşamındaki rolüne ilişkin anlayışı değiştiriyor. Sıradan ve küçük gece yarasalarının etkinliği batıda daha yüksek çıktı ve geniş yapraklı orman alanları genel olarak daha çok tercih edildi. Nalburunlu ve uzun kulaklı yarasalar da dahil olmak üzere yedi nadir tür için bu, bilinen yaşam alanlarının dışındaki tek ulusal araştırma olma özelliğini taşıyor.
Bilim insanları, yapay zekânın yalnızca işi hızlandırmakla kalmadığını, izlemede temelden yeni bir ölçek açtığını vurguluyor. UCL'den Kate Jones, "Yapay zekâ, yaban hayatı gözlem olanaklarını kökten değiştirdi" diyor. Proje, "iyilik için yapay zekâya dair güzel bir hikâye" olarak nitelendiriliyor — kırılgan ekosistemlerin nerede ve nasıl korunacağını anlamaya yardımcı olan bir teknoloji.
Sonuçlar, yaşlı ormanların nadir türler için ne kadar değerli olduğunu ve popülasyonlardaki değişimleri zamanında fark edebilmek için bu tür gözlemleri sürdürmenin ne kadar önemli olduğunu gösteriyor.
