Gdy w dzikiej przyrodzie pozostaje zaledwie 20–30 osobników jednego gatunku, wyginięcie wydaje się niemal nieuniknione. Trudności ze znalezieniem partnera i ryzyko chowu wsobnego zwiększają podatność na zagrożenia. Jednak nowe badanie pokazuje, że nawet tak niewielkie grupy ptaków i ssaków mogą nie tylko przetrwać, lecz także wyraźnie się powiększyć dzięki ukierunkowanej pomocy człowieka.
Naukowcy z Uniwersytetu Monash w Australii i Londyńskiego Towarzystwa Zoologicznego przeanalizowali losy wszystkich 147 gatunków ptaków i ssaków, których liczebność w naturze od 1950 roku spadała poniżej 50 osobników. Dla 141 gatunku udało się prześledzić dalszą dynamikę. Spośród nich 51 gatunek otrzymał bezpośrednie środki ochrony — hodowlę w niewoli z późniejszym wypuszczeniem, przesiedlenie lub kontrolę inwazyjnych drapieżników.
Wyniki okazały się wymowne. Wśród gatunków, którym pomagano bezpośrednio, 61 procent odbudowało liczebność do stu i więcej osobników. Bez takich interwencji odsetek udanej odbudowy wyniósł zaledwie dwa procent, a 37 procent gatunków wyginęło. Najlepsze rezultaty obserwowano, gdy łączono działania mające na celu usunięcie zagrożeń zewnętrznych z bezpośrednim wsparciem populacji.
Wyraźny przykład — kura leśna z wyspy Lord Howe. Pod koniec lat 1970 w naturze pozostało zaledwie 23 ptaków. Dzięki zespołowi działań populacja wzrosła do ponad 1600 osobników. Podobne historie potwierdzają: wielkość populacji sama w sobie nie przesądza o losie gatunku.
Jednocześnie pozostaje ryzyko osłabienia genetycznego przy bardzo małej początkowej liczebności. Badacze podkreślają, że sukces wymaga nie tylko czasu i zasobów, lecz także usunięcia pierwotnych przyczyn spadku — niszczenia siedlisk i gatunków inwazyjnych.
Tak więc aktywna i kompleksowa ochrona może odwrócić bieg wydarzeń nawet w przypadku najliczniej uszczuplonych populacji, dając realną szansę na odbudowę.
