Wanneer er in het wild nog maar 20–30 individuen van een soort over zijn, lijkt uitsterven bijna onvermijdelijk. Moeilijkheden bij het vinden van een partner en het risico op inteelt vergroten de kwetsbaarheid. Een nieuw onderzoek toont echter aan dat zelfs zulke kleine groepen vogels en zoogdieren niet alleen kunnen overleven, maar bij gerichte hulp van de mens aanzienlijk kunnen groeien.
Onderzoekers van de Monash University in Australië en de Zoological Society of London analyseerden het lot van alle 147 soorten vogels en zoogdieren waarvan de populatie in het wild sinds 1950 onder de 50 individuen zakte. Voor 141 soorten kon de verdere ontwikkeling worden gevolgd. Daarvan kregen 51 soorten directe beschermingsmaatregelen: fokken in gevangenschap met daaropvolgende uitzetting, herplaatsing of bestrijding van invasieve roofdieren.
De resultaten waren veelzeggend. Van de soorten die direct hulp kregen, herstelde 61 procent de populatie tot honderd of meer individuen. Zonder zulke ingrepen bedroeg het aandeel succesvol herstel slechts twee procent, en 37 procent van de soorten stierf uit. De beste uitkomsten werden gezien wanneer maatregelen tegen externe bedreigingen werden gecombineerd met directe ondersteuning van de populatie.
Een sprekend voorbeeld is de Lord Howe-houtkip. Eind jaren 1970 bleven er in het wild slechts 23 vogels over. Dankzij een combinatie van maatregelen groeide de populatie tot meer dan 1600 individuen. Dergelijke verhalen bevestigen dat de populatiegrootte op zichzelf het lot van een soort niet bepaalt.
Tegelijkertijd blijft er een risico op genetische verzwakking bij een zeer kleine beginpopulatie. De onderzoekers benadrukken dat succes niet alleen tijd en middelen vereist, maar ook het wegnemen van de onderliggende oorzaken van de achteruitgang: vernietiging van leefgebieden en invasieve soorten.
Zo kan actieve en veelomvattende bescherming de loop van de gebeurtenissen zelfs voor de kleinste populaties ten goede keren en een reële kans op herstel bieden.
