Een internationale groep wetenschappers onder leiding van het Europees Ruimteagentschap heeft een onderzoek gepubliceerd in het tijdschrift Scientific Data. Volgens gegevens van 27 satellieten en 45 onafhankelijke wetenschappelijke studies zijn de ijskappen van Groenland en Antarctica sinds 1979 ongeveer 12,5 biljoen ton ijs kwijtgeraakt.
Deze hoeveelheid is voldoende om het continentale deel van de Verenigde Staten te bedekken met een ijslaag van ongeveer 1,5 meter dik. Het gesmolten ijs is veranderd in bijna 3 biljard gallon water en heeft het wereldwijde zeeniveau met ongeveer 3,1 cm doen stijgen.
Het onderzoek bestrijkt de periode vanaf 1979 voor Antarctica en vanaf 1972 voor Groenland. Eerder baseerden wetenschappers zich alleen op Europese satellietgegevens vanaf de jaren 1990, maar door de toevoeging van NASA-gegevens kon de reeks worden verlengd.
Het ijsverlies versnelt met elk decennium, vooral merkbaar in de jaren 2010. In Groenland is het jaarlijkse verlies gestegen van ongeveer 60 miljard ton in de jaren 1980 tot 264 miljard ton in de jaren 2010.
Ongeveer 83–84% van het verlies is niet toe te schrijven aan de opwarming van de lucht, maar aan warmer oceaanwater dat het ijs van onderen en vanaf de zijkanten ondermijnt. Dit versnelt het wegstromen van gletsjers naar de oceaan.
Hoofdauteur van het onderzoek Ines Otosaka van de Northumbria University wijst op een duidelijk verband met klimaatverandering. Medeauteur Eric Rignot van de University of California in Irvine benadrukt: de ijskappen smelten snel, de zeespiegel stijgt en vergroot de kwetsbaarheid van kustregio's.
Elke 0,85 cm zeespiegelstijging brengt jaarlijks nog eens 2–3 miljoen mensen in gevaar van overstroming. Hoe zal een verdere versnelling van het smelten de miljoenen bewoners van laaggelegen kusten beïnvloeden?
In de jaren 2020–2023 was er een tijdelijke vertraging, maar wetenschappers schrijven dit toe aan kortetermijnweersfactoren en niet aan een langetermijntrend. Het onderzoek toont aan dat de dynamiek van gletsjers reageert op de opwarming van de oceaan, en de tendens van toenemend verlies blijft bestaan.
