In het tandglazuur van mensen die meer dan duizend jaar geleden in het Peak District leefden, is een nauwkeurig verslag bewaard gebleven van hoe de heropleving van de loodindustrie na de val van Rome hele generaties vergiftigde.
Onderzoekers van de Universiteit van Nottingham analyseerden resten uit drie begraafplaatsen — Wigber Low uit de zevende eeuw en twee in Castleton, die de periode van de zevende tot de vijftiende eeuw bestrijken. Glazuur wordt in de kindertijd gevormd en verandert het hele leven niet, waardoor het gegevens over loodvervuiling van het milieu bewaart.
Al tegen het midden van de zevende eeuw bereikte of overtrof de loodconcentratie in de tanden van plaatselijke kinderen de niveaus die kenmerkend zijn voor industriesteden uit de achttiende en negentiende eeuw. De achtergrondwaarde mag niet hoger zijn dan 0,5 ppm, maar bij de meeste onderzochte mensen bedroeg die tussen 15 en 40 ppm, en bij vier personen meer dan 40 ppm.
De loodproductie, die tegen het midden van de zevende eeuw weer op gang kwam, vervuilde tegen het midden van de achtste eeuw de omgeving van Castleton. De piek van de vervuiling viel aan het einde van de twaalfde en het begin van de dertiende eeuw, toen het Peak District de grootste leverancier van lood in West-Europa werd.
Sociale ongelijkheid kwam bijzonder duidelijk naar voren: mensen die met zwaarden en dure sieraden werden begraven, hadden aanzienlijk lagere loodconcentraties. De armen, die zich bezighielden met het delven en smelten van erts, stapelden het gif al in hun kindertijd op in gevaarlijke hoeveelheden.
Drie jonge vrouwen van 17–25 jaar, wier tanden extreem hoge doses vertoonden, stierven voortijdig. Hoewel een direct verband met vergiftiging niet is bewezen, beschadigt lood het zenuwstelsel, de nieren en het voortplantingsstelsel, en tijdens een zwangerschap kan het opnieuw in het bloed terechtkomen.
De meeste onderzochte mensen groeiden ter plaatse op, wat betekent dat de vaardigheden van de mijnbouw van generatie op generatie binnen de plaatselijke families werden doorgegeven. De vaardigheden die voedden, vergiftigden tegelijkertijd degenen die ze beoefenden.
Het onderzoek, gepubliceerd in het tijdschrift Antiquity, laat zien hoe de economische opbloei van middeleeuws Engeland een diep spoor achterliet in de lichamen van gewone mensen, en hoe moderne methoden dat spoor eeuwen later kunnen lezen.
