De Imphalvallei, het hart van de deelstaat Manipur, leefde eeuwenlang op het water van bronnen en rivieren die de velden en dorpen voedden. Vandaag de dag vallen de bronnen merkbaar droog, dunnen de omliggende bossen uit en komen droogtes en overstromingen steeds vaker en steeds heviger. Om deze tendens te keren, hebben de bosbouwdienst van Manipur en de plaatselijke niet-gouvernementele organisatie The Indian Orient 2025 een memorandum van overeenstemming ondertekend en de vijfjarige proeffase van het project ReTreeFy gelanceerd. Van staatswege sloot de Centrale Bosbouwdienst van de bosbouwdienst van de deelstaat de overeenkomst.
Het doel van het project is het water terug te brengen naar de bronnen en de aangetaste bosgebieden die de vallei voeden te herstellen. De organisatoren verwachten dat het werk de langdurige ecologische duurzaamheid van de regio zal versterken en de watervoorziening betrouwbaarder zal maken. De rollen zijn eenvoudig verdeeld: de bosbouwdienst is verantwoordelijk voor technische expertise en institutionele ondersteuning, en The Indian Orient 2025 voor de uitvoering in het veld, wetenschappelijk onderzoek, de samenwerking met de bewoners en het aantrekken van middelen.
Waarom is dit dringend? Ajay Chanam van The Indian Orient 2025 noemt meteen meerdere oorzaken: de aantasting van stroomgebieden, een verschuiving in het grondwaterregime, een toename van oppervlakkige afstroming, terugkerende overstromingen en een nijpend seizoensgebonden watertekort. Het verband daartussen is rechtstreeks. Het bos houdt vocht vast in de bodem en ondersteunt het waterregime van het gebied. Wanneer het uitdunt, stroomt regenwater snel naar de beddingen en krijgt het niet de tijd om in de grond te sijpelen, en vult het dus de grondwaterlagen waaruit de bronnen ontspringen niet aan. Daarom kunnen in hetzelfde jaar zowel een buiten haar oevers tredende rivier als een drooggevallen bron naast elkaar voorkomen. De omvang van het probleem reikt veel verder dan Manipur: volgens een schatting van ICIMOD, dat zich baseerde op een rapport van NITI Aayog uit 2018, is tot de helft van de bronnen in de Indiase Himalayaregio ofwel merkbaar opgedroogd, ofwel in een kritische fase van afnemende opbrengst.
Het werk volgens het vijfjarige plan begint met een inventarisatie van de belangrijkste bronnen. Daarna moeten de stroomgebieden met behulp van GIS in kaart worden gebracht en moet de hydrogeologie van de voedingszones worden bestudeerd, dat wil zeggen: uitzoeken waar het water vandaan komt en waar het naartoe gaat. Op die basis zijn maatregelen voor bodem- en waterbeheer gepland: contourgreppels en wallen op de hellingen, evenals aanplant van inheemse bomen langs de rivieroevers, die de grond verstevigen en overstromingen afzwakken.
De omvang van de opgave is ook op het niveau van de hele deelstaat zichtbaar. Het Directoraat voor Ecologie en Klimaatverandering van Manipur heeft meer dan duizend bronnen in kaart gebracht, en 173 kritieke bronnen in de districten Ukhrul en Noney zijn voorgedragen voor herstel volgens een prioriteitsschema. In 2025 bracht de regering de eerste editie van "Springs of Manipur" uit, met een inventarisatie van bronnen, kaarten van kritieke bronnen en hydrogeologisch onderzoek. De vicevoorzitter van de regering van de deelstaat, Losii Dikho, brengt het verdwijnen van de bronnen rechtstreeks in verband met de aantasting van bossen en roept op hun bescherming boven landgeschillen te stellen.
De methodiek steunt op benaderingen die in de Himalaya zijn beproefd. De aanpak van het in Pune gevestigde ACWADAM wordt gecombineerd met een zesstapsprotocol dat ICIMOD samen met dit centrum heeft ontwikkeld. De eerste vier stappen zijn gewijd aan kennis over de bron, en de laatste twee aan de praktische uitvoering, zodat wetenschap en veldwerk in één samenhang verlopen en niet na elkaar.
De bewoners spelen een sleutelrol. In de dorpen is het de bedoeling comités voor waterbeheer op te richten die volgens het beginsel van vrije, voorafgaande en geïnformeerde instemming te werk gaan. Met andere woorden: beslissingen over de hulpbronnen waarvan het leven van het dorp afhangt, worden met deelname van de bewoners zelf genomen. De organisatoren benadrukken ook de naleving van de geldende milieunormen.
Ter ondersteuning van de economie is het de bedoeling kwekerijen op te zetten waar bewoners zaailingen kweken en de aanplant verzorgen. Zo zal het herstel van de natuur inkomsten gaan opleveren voor wie dicht bij het water en het bos woont.
De vijfjarige fase is slechts de eerste fase van een omvangrijker plan voor 70 jaar, dat loopt tot 2095 en is ontwikkeld door The Indian Orient 2025. In de toekomst is het de bedoeling inheemse fruit- en bloeiende bomen te planten, rivieren te beschermen, ecotoerisme te ontwikkelen en aan duurzaam natuurbeheer te doen.
De slotsom is eenvoudig: bronnen en bossen kunnen hier niet afzonderlijk worden gered. Als het bos weer in staat wordt gesteld water vast te houden en de gemeenschappen het recht krijgen te beslissen hoe het wordt beheerd, krijgt de Imphalvallei de kans niet alleen het landschap te veranderen, maar ook het leven van de mensen voor wie deze bronnen de belangrijkste permanente waterbron blijven.
