In Moldavië, waar bossen iets meer dan 11 procent van het grondgebied beslaan, begint dit najaar een grootschalige aanplant: meer dan 33 miljoen zaailingen op 3 000 hectare. De werkzaamheden maken deel uit van het Nationale programma voor uitbreiding en herstel van bossen. De eerste fase van de campagne ‘Generatie bos — Najaar 2026’ vindt plaats op 14 november in het dorp Pogănești in het district Hîncești: in de uiterwaarden van de Proet worden op 40 hectare populieren geplant. Minister van Milieu Gheorghe Hajder verklaarde dat het land nooit eerder zo'n tempo van bosaanplant heeft gekend.
Het programma loopt van 2023 tot 2032 en voorziet in de aanplant en het herstel van ongeveer 145 duizend hectare bos. Het doel is de bosbedekking op te trekken van de huidige ongeveer 12 procent naar 17. Er zijn al meer dan 24 duizend hectare nieuwe bosgebieden gecreëerd, maar de weg is nog lang niet af. Ter vergelijking: volgens Eurostat bedekken bossen ongeveer 39 procent van het grondgebied van de Europese Unie, dus het verschil blijft zeer groot. De minister erkent dat de overlevingskans van de zaailingen in sommige gebieden laag is gebleken door droogte, bodemdegradatie en nalatigheid. Daarom draait de kernvraag van het programma niet om het aantal aanplantingen, maar om hoeveel bomen volwassen zullen worden.
Waarom is dit belangrijk? Moldavië heeft iets te herstellen. Volgens een schatting van de Verenigde Naties was na het kappen van de beschermende bosstroken rond de akkers in de jaren 1990 een kwart van het grondgebied van het land en 40 procent van de landbouwgrond blootgesteld aan erosie door wind en water. Bomen houden de bodem op hellingen vast, helpen het grondwater aan te vullen, dempen overstromingen en houden sediment tegen. Bosstroken beschermen de akkers ook tegen droge winden en harde wind, die boeren steeds vaker treffen, en bosjes ondersteunen bestuivers — bijen, vlinders en vogels — zonder welke een volwaardige landbouw onmogelijk is.
Dit seizoen is de milieuactie verbonden met liefdadigheid onder de hashtag #GenerațiaPădurii. Deelnemers die in Pogănești bomen komen planten, kunnen warme kleding meebrengen voor mensen van alle leeftijden, inclusief pasgeborenen. De kleding wordt verzameld bij de stand van de organisatie CONCORDIA en via haar 36 centra in het hele land verdeeld. Wie niet ter plaatse kan komen, kan spullen afgeven bij de CONCORDIA-centra in andere districten, onder meer in de vestiging in Chișinău aan de Albă-Iulia-straat, 175 A. Vrijwilligers die op eigen gelegenheid komen, wordt gevraagd zich vooraf via een onlineformulier te registreren.
De zaailingen worden gekweekt in gespecialiseerde kwekerijen, waarbij soorten worden gekozen die bij de plaatselijke omstandigheden passen. Populieren langs rivieroevers groeien snel, versterken hellingen en vormen groene corridors langs waterlopen, maar deze methode heeft ook een keerzijde: zonder onderhoud en bescherming tegen illegale kap halen jonge aanplantingen zelden de volwassenheid. De ervaring van eerdere jaren laat zien hoe belangrijk dat is. In het dorp Mihailovca in het district Cimișlia, waar vorig jaar is geplant, overleefde volgens het ministerie meer dan 80 procent van de zaailingen. Op andere plaatsen is het beeld echter slechter, en illegale kap blijft schade aanrichten: er is gemeld dat in het fonds van de boswachterij Băiuș tientallen eiken zijn omgehakt en dat de schade meer dan 203 duizend lei bedroeg.
Er is ook kritiek. Blogger Vlad Bilețchi verklaarde dat aan dergelijke evenementen al meer dan 200 miljoen lei is besteed, dat de resultaten onbevredigend zijn, en voorspelde dat een aanzienlijk deel van de aanplantingen zal afsterven. Dat is zijn schatting, officieel niet bevestigd, maar zij onderstreept het grootste risico: zonder transparante controle op overleving en kosten zal het vertrouwen in de campagne alleen op cijfers in rapporten berusten. Des te belangrijker is dat volgens de Wereldbank herstel en onderhoud van bossen werk kunnen bieden aan duizenden inwoners van het platteland, en binnen het programma gaat het om bijna 14 duizend banen.
Elke geplante zaailing is een bijdrage aan een groener Moldavië dat beter bestand is tegen klimatologische uitdagingen, maar het werkelijke resultaat zal pas zichtbaar worden wanneer de jonge bomen overleven en de gekapte bossen niet langer langzamer herstellen dan ze verloren gaan.
