W Mołdawii, gdzie lasy zajmują nieco ponad 11 procent terytorium, tej jesieni rozpocznie się zakrojona na szeroką skalę akcja sadzenia: ponad 33 milionów sadzonek na 3 000 hektarach. Prace wchodzą w skład Krajowego programu rozszerzania i odtwarzania lasów. Pierwszy etap kampanii „Pokolenie lasu — Jesień 2026” odbędzie się 14 listopada w miejscowości Pogănești w rejonie Hîncești: w dolinie Prutu na 40 hektarach zostaną posadzone topole. Minister środowiska Gheorghe Hajder oświadczył, że w kraju nigdy nie było takiego tempa zalesiania.
Program obejmuje lata 2023–2032 i przewiduje posadzenie oraz odtworzenie około 145 tysięcy hektarów lasu. Celem jest podniesienie lesistości z obecnych około 12 procent do 17. Udało się już utworzyć ponad 24 tysięcy hektarów nowych kompleksów leśnych, ale droga do celu jest daleka od zakończenia. Dla porównania: według danych Eurostatu lasy pokrywają około 39 procent terytorium Unii Europejskiej, więc różnica pozostaje bardzo duża. Minister przyznaje, że w niektórych rejonach przyjmowanie się sadzonek okazało się niskie z powodu suszy, degradacji gleb i zaniedbań. Dlatego głównym pytaniem programu nie jest liczba nasadzeń, lecz to, ile drzew dożyje wieku dojrzałego.
Dlaczego to ważne? Mołdawia ma co odtwarzać. Według oceny ONZ po wycięciu pasów ochronnych wokół pól w latach 1990-ych jedna czwarta terytorium kraju i 40 procent gruntów rolnych zostały narażone na erozję wietrzną i wodną. Drzewa zatrzymują glebę na zboczach, pomagają zasilać wody podziemne, łagodzą powodzie i zatrzymują osady. Pasy leśne chronią także pola przed suchowiejami i silnymi wiatrami, które coraz częściej uderzają w rolników, a leśne wyspy wspierają zapylacze — pszczoły, motyle i ptaki, bez których pełne rolnictwo jest niemożliwe.
W tym sezonie akcja ekologiczna została połączona z działalnością charytatywną pod hasłem #GenerațiaPădurii. Uczestnicy, którzy przyjdą sadzić drzewa w Pogănești, mogą przynieść ciepłe ubrania dla osób w każdym wieku, w tym dla noworodków. Odzież zostanie zebrana na stoisku organizacji CONCORDIA i rozdysponowana za pośrednictwem jej 36 centrów w całym kraju. Ci, którzy nie będą mogli przyjechać na miejsce, mogą przekazać rzeczy do centrów CONCORDIA w innych rejonach, w tym do kiszyniowskiego depozytu przy ulicy Alba-Iulia, 175 A. Wolontariusze, którzy przyjadą samodzielnie, proszeni są o wcześniejszą rejestrację przez formularz online.
Sadzonki są hodowane w wyspecjalizowanych szkółkach, a gatunki dobierane są do lokalnych warunków. Topole na brzegach rzek szybko rosną, umacniają zbocza i tworzą zielone korytarze wzdłuż zbiorników wodnych, ale ta metoda ma też drugą stronę: bez pielęgnacji i ochrony przed nielegalnymi wycinkami młode nasadzenia rzadko dożywają dojrzałości. Doświadczenia minionych lat pokazują, jak ważne to jest. W miejscowości Mihailovca w rejonie Cimișlia, gdzie sadzono w zeszłym roku, według danych ministerstwa przyjęło się ponad 80 procent sadzonek. Jednak w innych miejscach obraz jest gorszy, a nielegalne wycinki nadal wyrządzają szkody: informowano, że w funduszu leśnictwa Băiuș wycięto dziesiątki dębów, a szkody przekroczyły 203 tysięcy lei.
Pojawia się też krytyka. Bloger Vlad Bilețchi oświadczył, że na podobne przedsięwzięcia wydano już ponad 200 milionów lei, a wyniki są niezadowalające, i przewidział, że znaczna część nasadzeń obumrze. To jego ocena, oficjalnie niepotwierdzona, ale podkreśla główne ryzyko: bez przejrzystej kontroli przeżywalności i wydatków zaufanie do kampanii będzie opierać się wyłącznie na liczbach w raportach. Tym ważniejsze jest, że według danych Banku Światowego odtwarzanie i pielęgnacja lasów mogą dać pracę tysiącom mieszkańców obszarów wiejskich, a w ramach programu mowa jest o prawie 14 tysiącach miejsc pracy.
Każda posadzona sadzonka to wkład w to, by Mołdawia stała się bardziej zielona i odporna na wyzwania klimatyczne, ale rzeczywisty efekt będzie widoczny dopiero wtedy, gdy młode drzewa przetrwają, a wycięte lasy przestaną odtwarzać się wolniej, niż są tracone.
