Nhật Bản đang chuẩn bị khởi động một sứ mệnh đầy tham vọng, sẽ trở thành chuyến thám hiểm có trở về đầu tiên trong lịch sử tới hệ sao Hỏa. Tàu thăm dò MMX (Martian Moons eXploration) sẽ phóng vào ngày 20 tháng 10 từ bãi phóng Tanegashima trên tên lửa H3.
Mục tiêu là tiếp cận Phobos, thu thập không ít hơn 10 gam đất và đưa các mẫu vật về Trái Đất vào năm 2031. Đây sẽ là lần đầu tiên vật chất từ mặt trăng của một hành tinh khác quay trở lại các phòng thí nghiệm trên Trái Đất.
Thiết bị sẽ dành tới ba năm trên quỹ đạo Phobos, nghiên cứu bề mặt của nó và quan sát mặt trăng thứ hai của sao Hỏa là Deimos. Trước khi hạ cánh, một robot tự hành nhỏ IDEFIX do Pháp và Đức phát triển sẽ được đưa xuống bề mặt.
«Việc lấy mẫu từ Phobos tất nhiên là lần đầu tiên trên thế giới, nhưng điều đó có nghĩa là... chuyến bay trở về đầu tiên tới hệ sao Hỏa», — trưởng dự án MMX Yasuhiro Kawakatsu nhận định.
Sứ mệnh sẽ giúp trả lời câu hỏi then chốt: Phobos và Deimos hình thành do một vụ va chạm khổng lồ vào sao Hỏa hay bị lực hấp dẫn của hành tinh bắt giữ như các tiểu hành tinh? Câu trả lời sẽ làm sáng tỏ cách nước và các chất hữu cơ xâm nhập vào Hệ Mặt Trời.
Lực hấp dẫn yếu của Phobos và nhu cầu thoát khỏi «hố hấp dẫn» của sao Hỏa tạo ra những thách thức kỹ thuật nghiêm trọng. Các chuyên gia Nhật Bản dựa vào kinh nghiệm của sứ mệnh Hayabusa2, sứ mệnh đã đưa mẫu vật từ một tiểu hành tinh về vào năm 2020.
NASA, ESA, CNES và DLR tham gia dự án. Trong bối cảnh Trung Quốc lên kế hoạch phóng sứ mệnh sao Hỏa Tianwen-3 của mình vào khoảng năm 2028, MMX nhấn mạnh sự cạnh tranh ngày càng tăng trong việc nghiên cứu Hành tinh Đỏ.
Liệu sứ mệnh có thể mở ra những trang mới trong hiểu biết về nguồn gốc sự sống trên các hành tinh đá?
