Chính phủ mới của Hungary dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Péter Magyar đã bắt đầu thực hiện một trong những lời hứa tranh cử quan trọng nhất của mình — cải cách triệt để truyền thông nhà nước. Động thái này nhằm chấm dứt thực trạng sử dụng đài phát thanh và truyền hình công cộng làm công cụ tuyên truyền, vốn đã phát triển mạnh dưới thời chính quyền trước đây.
«Chúng tôi xin lỗi»
Tuần trước, khán giả Hungary khi bật các kênh truyền hình và radio nhà nước đã chứng kiến một chương trình phát sóng bất thường. Thay vì các bản tin quen thuộc, màn hình hiển thị nền đen với dòng chữ thông báo: «Truyền thông công cộng không có quyền nói dối. Chúng tôi xin lỗi vì đã làm điều đó trong suốt những năm qua. Giờ đây, truyền thông đang chuyển đổi để trở nên độc lập và đáng tin cậy trong tương lai. Bộ phận tin tức của chúng tôi tạm ngừng hoạt động. Hãy theo dõi các cập nhật».
Việc phát sóng các chương trình chính trị và tin tức đã hoàn toàn bị thay thế bằng thông điệp này, đánh dấu sự kết thúc mang tính biểu tượng của một kỷ nguyên mà truyền thông nhà nước hoạt động như một công cụ tuyên truyền của đảng cầm quyền.
Thay đổi nhân sự và chấm dứt 16 năm kiểm soát
Sau khi ngừng phát sóng là những quyết định nhân sự mạnh mẽ. Các lãnh đạo cấp cao của tập đoàn truyền thông MTVA (Tổng công ty Phát thanh và Truyền hình Công cộng) đã bị đình chỉ chức vụ, bao gồm cả Tổng giám đốc kênh truyền hình M1.
Những biện pháp này là hệ quả trực tiếp của chiến thắng của đảng đối lập «Tisza» trong cuộc bầu cử quốc hội vào tháng 4 năm 2026. Lãnh đạo đảng Péter Magyar đã thay thế Viktor Orbán, người đã giữ chức vụ người đứng đầu chính phủ trong 16 năm không gián đoạn, đồng thời duy trì ảnh hưởng chi phối đối với tất cả các thể chế nhà nước, bao gồm cả cơ quan hành chính tổng thống.
Trong những năm cầm quyền, ông Orbán và những người ủng hộ đã dần kiểm soát các công ty phát thanh và truyền hình nhà nước, sa thải các nhà báo độc lập và bổ nhiệm những người trung thành với chính phủ vào các vị trí quản lý. Phái đoàn OSCE trước đây đã nhiều lần chỉ ra rằng truyền thông công cộng Hungary không tạo ra sân chơi bình đẳng cho các đảng phái chính trị và công khai ủng hộ cựu Thủ tướng.
Lạc quan thận trọng từ cộng đồng báo chí
Nhiều nhà báo và nhà hoạt động nhân quyền Hungary đã đón nhận sự kiện này với sự lạc quan thận trọng, gọi đó là «ngày lịch sử».
Tuy nhiên, giới chuyên môn nhấn mạnh rằng công việc khó khăn còn ở phía trước: cấu trúc, hệ thống tài trợ và cơ chế độc lập biên tập nào sẽ được áp dụng cho các phương tiện truyền thông công cộng mới vẫn còn phải xác định, để ngăn chặn sự quay trở lại các thực hành cũ trong tương lai.
«Giờ thì đã là quá khứ»
Bình luận về việc tạm ngừng phát sóng và bắt đầu cải cách, Thủ tướng Péter Magyar tuyên bố rằng đất nước đang gác lại một chương đen tối trong lịch sử của mình. «Hôm nay, sự tuyên truyền đã chấm dứt trên các nền tảng truyền thông công cộng. Họ đã nói dối vào ban đêm, nói dối vào ban ngày, nói dối trên mọi tần số. Điều này giờ đã kết thúc», — người đứng đầu chính phủ nhấn mạnh.
Cải cách truyền thông nhà nước ở Hungary đang trở thành một trong những biểu tượng nổi bật nhất của những thay đổi dân chủ trong nước, mà giờ đây toàn châu Âu đang theo dõi chặt chẽ.
