Tại cao nguyên Tây Tạng, nơi có độ cao trung bình vượt ngưỡng 4.000 mét, tuyết không chỉ đơn thuần là lớp áo trắng bao phủ mùa đông. Một nghiên cứu mới đây chỉ ra rằng tầm ảnh hưởng của tuyết đối với thực vật biến chuyển mạnh mẽ từ xuân sang hè: kìm hãm ở vùng này nhưng lại thúc đẩy ở vùng khác, và sự thay đổi này diễn ra trên 25% diện tích cao nguyên.
Vào mùa xuân, tình trạng tuyết tan muộn khiến quá trình bắt đầu sinh trưởng của cây cỏ bị trì hoãn. Thực vật thức giấc trễ hơn, dẫn đến sự phát triển trong giai đoạn này trở nên yếu ớt. Các nhà khoa học đã chứng minh điều này qua thời điểm tan tuyết và sự thay đổi chu kỳ sinh trưởng: tuyết biến mất càng muộn, mùa xanh càng bắt đầu trễ và năng suất thực vật mùa xuân càng giảm sút.
Tuy nhiên, cục diện hoàn toàn thay đổi khi bước sang mùa hè. Tác động từ việc tuyết tan, vốn gây cản trở trong mùa xuân, nay lại chuyển hướng tích cực. Bên cạnh đó, lượng nước tích trữ trong đất từ mùa đông tiếp tục tiếp sức cho cây cối trong suốt những tháng nóng nực. Nhờ vậy, chính tại những nơi tuyết từng kìm hãm sự phát triển vào mùa xuân, nó lại đóng vai trò hỗ trợ thực vật vào mùa hè.
Để làm rõ các con đường tác động, nhóm nghiên cứu đã phân tích dữ liệu vệ tinh về lớp phủ tuyết và chỉ số thực vật NDVI từ năm 2000 đến 2017, kết hợp với mô hình phương trình cấu trúc. Kết quả cho thấy cơ chế chu kỳ sinh trưởng chiếm ưu thế vào mùa xuân, trong khi yếu tố độ ẩm đất lại đóng vai trò chủ đạo vào mùa hè. Hiện tại, phần lớn các mô hình thực vật toàn cầu vẫn chưa thể tái hiện chính xác sự chuyển đổi theo mùa đặc thù này.
Cao nguyên Tây Tạng thường được ví như "tháp nước của châu Á", nơi bắt nguồn của những dòng sông nuôi dưỡng hàng tỷ sinh mạng. Hiểu được cách tuyết tác động cụ thể đến cỏ và cây bụi qua các mùa sẽ giúp chúng ta dự báo chuẩn xác hơn về sự biến động của thảm xanh cũng như sự cân bằng nguồn nước trong khu vực.
