Op het Tibetaans Plateau, waar de gemiddelde hoogte meer dan vierduizend meter bedraagt, is sneeuw veel meer dan alleen een wit winterdeken. Nieuw onderzoek toont aan dat de invloed ervan op de vegetatie tussen de lente en de zomer drastisch verandert: in sommige gebieden is het effect negatief en in andere positief, een overgang die maar liefst een kwart van het plateau beslaat.
In de lente zorgt het later smelten van de sneeuw voor een vertraging van het groeiseizoen. Planten ontwaken later, waardoor hun groei in deze periode achterblijft. Wetenschappers hebben dit geanalyseerd aan de hand van de datum waarop de sneeuw verdwijnt en de bijbehorende fenologische verschuivingen: hoe later de sneeuw weg is, hoe later het groeiseizoen begint, wat leidt tot een lagere productiviteit in het voorjaar.
In de zomer verandert dit beeld volledig. Het effect van het vroege smelten, dat in het voorjaar nog een remmende werking leek te hebben, slaat in de zomer om in zijn tegendeel. Daarnaast blijft het water dat gedurende de winter in de bodem is opgeslagen de planten voeden tijdens de warme zomermaanden. Hierdoor ondersteunt de sneeuw in de zomer de groei in exact die gebieden waar het in het voorjaar nog een belemmering vormde.
De onderzoekers gebruikten satellietgegevens over het sneeuwdek en de NDVI-vegetatie-index uit de periode 2000–2017, evenals structurele vergelijkingsmodellen om de verschillende beïnvloedingsmechanismen van elkaar te scheiden. Het bleek dat het fenologische mechanisme in het voorjaar domineert, terwijl in de zomer de bodemvochtigheid de overhand heeft. De meeste wereldwijde vegetatiemodellen slagen er momenteel nog niet in om deze seizoensgebonden overgang te reproduceren.
Het Tibetaans Plateau wordt vaak de 'watertoren van Azië' genoemd. Hier ontspringen de rivieren die de levensader vormen voor miljarden mensen. Inzicht in de exacte invloed van sneeuw op grassen en struiken gedurende de verschillende seizoenen helpt om de toekomstige veranderingen in de vegetatie en de waterbalans van de regio nauwkeuriger te voorspellen.
