Na Płaskowyżu Tybetańskim, gdzie średnia wysokość terenu przekracza cztery tysiące metrów, śnieg to coś znacznie więcej niż tylko zimowa, biała pierzyna. Nowe badania wykazują, że jego wpływ na roślinność zmienia się drastycznie między wiosną a latem: w niektórych rejonach jest on negatywny, w innych dodatni, a zjawisko to obejmuje aż jedną czwartą powierzchni płaskowyżu.
Wiosną opóźnione topnienie pokrywy śnieżnej wstrzymuje rozpoczęcie okresu wegetacyjnego. Rośliny budzą się do życia później, przez co ich tempo wzrostu w tym czasie jest wyraźnie niższe. Naukowcy przeanalizowali to zjawisko, badając daty zaniku śniegu oraz przesunięcia fenologiczne – im później znika pokrywa, tym później startuje sezon wegetacji, co prowadzi do spadku wiosennej produktywności.
Latem sytuacja ulega całkowitej zmianie. Efekt wczesnego topnienia, który wiosną wydawał się hamować rozwój, zmienia swój wektor na przeciwny. Ponadto woda zmagazynowana w glebie podczas zimy wciąż zasila rośliny w najgorętszych miesiącach roku. W rezultacie w tych samych obszarach, gdzie wiosną śnieg ograniczał wzrost, latem staje się on czynnikiem wspierającym roślinność.
Aby rozróżnić te mechanizmy wpływu, badacze wykorzystali dane satelitarne dotyczące pokrywy śnieżnej i wskaźnika roślinności NDVI z lat 2000–2017, a także modelowanie równań strukturalnych. Okazało się, że wiosną dominuje mechanizm fenologiczny, natomiast latem kluczowe znaczenie ma wilgotność gleby. Większość globalnych modeli roślinności wciąż nie potrafi odwzorować tego specyficznego, sezonowego przejścia.
Płaskowyż Tybetański bywa nazywany –wieżą ciśnień Azji–. To właśnie tutaj biorą swój początek rzeki, które zapewniają wodę miliardom ludzi. Zrozumienie, jak dokładnie śnieg wpływa na trawy i krzewy w różnych sezonach, pozwala precyzyjniej prognozować zmiany w szacie roślinnej oraz bilansie wodnym regionu.
