Trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang diễn ra nhanh hơn khả năng thích nghi của nhiều loài thực vật, việc nghiên cứu các nhóm cổ xưa đã tồn tại qua hàng triệu năm càng trở nên có ý nghĩa đặc biệt. Tại Đại học Tennessee, một nhà khoa học trẻ vừa nhận được giải thưởng danh giá, tạo điều kiện để tìm hiểu sâu hơn về những cơ chế quyết định sự sinh tồn của hệ thực vật.
Trợ lý Giáo sư Jacob Suissa từ Khoa Sinh học Tiến hóa và Sinh thái học đã được trao Giải thưởng Nâng cao Năng lực Giảng viên Trẻ Ralph E. Powe từ Hiệp hội các Đại học Oak Ridge. Khoản tài trợ trị giá 5.000 đô la, cùng với nguồn vốn đối ứng từ nhà trường, sẽ được dành cho việc nghiên cứu quá trình tiến hóa hệ thống mạch của dương xỉ. Công trình này tận dụng kính hiển vi tia X mới của trường đại học kết hợp với các phương pháp học máy để phân tích hình ảnh.
Suissa đặt ra câu hỏi về việc quá trình phát triển ảnh hưởng như thế nào đến sự hình thành các hình thái và chức năng mới ở thực vật. Dương xỉ, với tổ tiên đã xuất hiện từ kỷ Devon, là một mô hình nghiên cứu lý tưởng: các mô dẫn của chúng — hệ thống ống vận chuyển nước và chất dinh dưỡng — đã tiến hóa trong những điều kiện khác xa so với hiện tại. Việc hiểu rõ những thay đổi này giúp giải thích lý do tại sao một số loài vẫn tồn tại trong khi số khác lại bị tuyệt chủng.
Ý nghĩa thực tiễn của công trình nghiên cứu này là rất rõ ràng. Khi hệ thống mạch của thực vật bị tổn thương, chúng phải đối mặt với những mối đe dọa nghiêm trọng về sự sống còn. Những kiến thức về cách thức hệ thống này tiến hóa sẽ rất hữu ích trong việc lai tạo các giống cây trồng có khả năng chống chịu tốt, cũng như đánh giá khả năng sinh tồn của các loài hoang dã trước tình trạng nóng lên toàn cầu và hạn hán. Ngoài ra, việc nghiên cứu tác động của sự phát triển đối với việc hình thành các đặc điểm mới còn góp phần xây dựng các mô hình dự báo về quá trình tiến hóa nói chung.
Suissa là một nhà thực vật học được đào tạo bài bản, chuyên nghiên cứu về quá trình tiến hóa của thực vật xuyên suốt chiều dài lịch sử địa chất và trong bối cảnh biến đổi toàn cầu hiện nay. Ông cũng là người quản lý bộ sưu tập dương xỉ tại bảo tàng thực vật của trường và điều hành tổ chức giáo dục phi lợi nhuận Let’s Botanize, với mục tiêu khơi dậy niềm đam mê thực vật, từ đó góp phần giải quyết cuộc khủng hoảng đa dạng sinh học và khí hậu.
Giải thưởng Powe được trao cho các trợ lý giáo sư trẻ đang trong lộ trình biên chế không quá hai năm. Việc trao giải không chỉ khẳng định tiềm năng của nhà nghiên cứu mà còn củng cố sứ mệnh thúc đẩy các công trình đột phá của Trường Nghệ thuật và Khoa học. Trong bối cảnh thực vật đóng vai trò là nền tảng của chuỗi thức ăn và điều hòa khí hậu hành tinh, việc hỗ trợ những dự án như vậy chính là đóng góp vào sự bền vững lâu dài của các hệ sinh thái.
Việc hỗ trợ các nhà thực vật học trẻ nghiên cứu về cơ chế sinh tồn cổ xưa của thực vật sẽ giúp dự báo chính xác hơn những loài nào có thể thích nghi với điều kiện tương lai, đồng thời cung cấp các công cụ thực tiễn để bảo vệ thảm thực vật của Trái Đất.
