In een wereld waar het klimaat sneller verandert dan veel planten zich kunnen aanpassen, krijgt de aandacht voor oeroude plantengroepen die miljoenen jaren hebben overleefd een bijzondere betekenis. Aan de Universiteit van Tennessee heeft een jonge wetenschapper een prestigieuze prijs ontvangen, waarmee hij diepgaander onderzoek kan doen naar de mechanismen die het overleven van flora bepalen.
Universitair docent Jacob Suissa van de afdeling Ecologie en Evolutionaire Biologie is onderscheiden met de Ralph E. Powe Junior Faculty Enhancement Award van Oak Ridge Associated Universities. Het bedrag van vijfduizend dollar, aangevuld met een bijdrage vanuit het matchingfonds van de faculteit, is bestemd voor onderzoek naar de evolutie van het vaatstelsel bij varens. Dit onderzoek maakt gebruik van de nieuwe röntgenmicroscoop van de universiteit en past machine learning-technieken toe voor de analyse van beelden.
Suissa onderzoekt hoe de biologische ontwikkeling de vorming van nieuwe plantvormen en -functies beïnvloedt. Varens, waarvan de voorouders al in het Devoon bestonden, fungeren hierbij als een ideaal model: hun vaatweefsel – een systeem van buizen dat water en voedingsstoffen transporteert – evolueerde onder omstandigheden die sterk afweken van de huidige. Inzicht in deze veranderingen helpt verklaren waarom bepaalde soorten behouden zijn gebleven, terwijl andere zijn uitgestorven.
De praktische relevantie van dit onderzoek is overduidelijk. Zodra het vaatstelsel van een plant wordt aangetast, wordt het voortbestaan ervan direct bedreigd. Inzicht in de evolutie van deze systemen is essentieel voor het ontwikkelen van veerkrachtige landbouwgewassen en het inschatten van hoe wilde soorten reageren op opwarming en droogte. Daarnaast helpt onderzoek naar de invloed van biologische ontwikkeling op nieuwe eigenschappen bij het opstellen van algemene voorspellende modellen voor de evolutie.
Suissa is een klassiek geschoolde botanicus die de evolutie van planten bestudeert over geologische tijdschalen en onder invloed van mondiale veranderingen. Hij is tevens conservator van de varencollectie in het herbarium van de universiteit en geeft leiding aan de educatieve non-profitorganisatie Let’s Botanize, die de interesse in planten wil vergroten om zo de biodiversiteits- en klimaatcrisis het hoofd te bieden.
De Powe Award wordt uitgereikt aan jonge universitair docenten die maximaal twee jaar werkzaam zijn in een tenure-track functie. De toekenning onderstreept het potentieel van de onderzoeker en versterkt tegelijkertijd de missie van het College of Arts and Sciences om baanbrekend onderzoek te stimuleren. Aangezien planten de basis vormen van de voedselketen en het wereldklimaat reguleren, vormt de steun voor dergelijke projecten een directe bijdrage aan de duurzaamheid van ecosystemen op de lange termijn.
Door jonge botanici te ondersteunen bij hun onderzoek naar eeuwenoude overlevingsmechanismen, kunnen we nauwkeuriger voorspellen welke soorten zich aan de toekomst kunnen aanpassen en verkrijgen we praktische instrumenten voor het behoud van de groene rijkdom op aarde.
