Set-jetting – yani filmlerin ve dizilerin çekildiği yerlere yapılan seyahatler – eğlenceli bir uğraş olmaktan çıkıp turizm endüstrisinin tam teşekküllü bir itici gücüne dönüştü. Expedia verilerine göre, 2023 yılında bile gezginlerin %44'ü, akış platformlarındaki dizi ve filmleri seyahatler için ana ilham kaynağı olarak gösterirken, sosyal medyanın oranı sadece %15'ti. Birleşik Krallık'ta ankete katılanların %46'sı bir gösteriyi izledikten sonra seyahat etmeyi düşündüğünü, %36'sı ise zaten bu tür turları rezerve ettiğini belirtti.
HBO'nun hit dizisi "Beyaz Lotus"un ikinci sezonunun çekildiği Sicilya'nın Taormina kenti gerçek bir turizm patlaması yaşadı; hayranlar Four Seasons San Domenico Palace oteline akın ediyor. "Bridgerton" ise VIII. Henry'nin sarayı olan Hampton Court da dahil olmak üzere İngiliz tarihi konutlarına dikkat çekti.
Kore dizileri de turist akışına katkı sağlıyor: "Aşk Alarmı" sonrasında İsviçre'nin Interlaken, Grindelwald ve Iseltwald bölgelerine Asya'dan turistler akın ederken, "Gözyaşları Kraliçesi" Berlin ve Potsdam'a olan ilgiyi artırdı.
Ancak popülerliğin bir de madalyonun diğer yüzü var: aşırı turizm. UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Avusturya'nın Hallstatt kenti, turist sayısındaki patlayıcı artışın ardından otobüs ve otomobil girişlerine günlük sınırlamalar getirmek zorunda kaldı.
"Game of Thrones" dizisinde "King's Landing" olarak ünlenen Dubrovnik ise aşırı kalabalık destinasyonlar sıralamasında zirveye oturdu: yaklaşık 41 bin nüfusa sahip şehir, neredeyse 1,5 milyon turist ağırladı; bu da her bir yerli için yaklaşık 36 misafir demek.
Sosyal medya bu etkiyi kat kat artırıyor. "İşte o meşhur sahnenin çekildiği yer" yazılı kısa bir video, Lizbon'daki sakin bir meydanı veya İrlanda kıyılarındaki terk edilmiş bir deniz fenerini bir hafta içinde adeta bir hac yerine dönüştürebiliyor. Turizm ofisleri giderek daha fazla çekim rotaları oluştururken, rehberler programlarına sadece tarihi bilgileri değil, aynı zamanda setten ilginç hikayeleri de dahil ediyor.
Şimdi Avrupa, Fransa'yı yakından takip ediyor: "Beyaz Lotus"un 2026 sonu - 2027 başı arasında beklenen dördüncü sezonu orada çekilecek. Olası çekim yerleri arasında Paris, Megève ve Fransız Rivierası gösteriliyor. Montmartre sakinleri şimdiden bölgelerinin "Disneyleşmesinden" şikayet ederken, Cannes büyük kruvaziyer gemilerinin sayısını yarıya indirerek günlük yolcu akışını altı bin kişiyle sınırlandırdı.
Diğer birçok popüler bölgenin sakinleri ise gürültüden, çöplerden ve konut fiyatlarındaki artıştan şikayetçi. Güney Fransa ve Yunanistan'daki bazı belediyeler, özellikle hassas noktalar için günlük ziyaretçi sayılarına zaten kısıtlamalar getirdi.
Ancak Fransa önceden hazırlanıyor: "Destination France" programı kapsamında sürdürülebilir turizm için 1,9 milyar avro tahsis edildi. Bu miktarın, dizi turizminin yeni dalgasına dayanmak için yeterli olup olmayacağını zaman gösterecek.
Tatilinizi bir rehbere göre değil, favori filminizin bitiş jeneriğine göre planlamak artık bir heves değil, kalıcı bir trend. Avrupa Turizm Komisyonu verilerine göre, "set-jetting" (yani çekim yerlerine seyahat) olarak adlandırılan bu trende olan ilgi son iki yılda yaklaşık üçte bir oranında artarken, bazı bölgelerde ise iki katına çıktı.
