Obserwatorium imienia Very C. Rubin na górze Cerro Pachón w chilijskich Andach poinformowało o odkryciu dwóch nieznanych wcześniej towarzyszy Drogi Mlecznej. Odkryć dokonano na podstawie wstępnych danych Early Data Preview 2, obejmujących około 7% nieba.
Pierwszy obiekt — Aquarius IV— to kandydat na ultramgławistą galaktykę karłowatą. Znajduje się na dalekich obrzeżach naszej Galaktyki, około 355 tysięcy lat świetlnych od Ziemi. Właściwości Aquarius IV są bliskie cechom najsłabszych znanych galaktyk karłowatych Drogi Mlecznej, jednak ostateczna klasyfikacja obiektu wymaga dalszych obserwacji.
Drugi obiekt — Rubin-GC1— to gromada gwiazd. Znajduje się po przeciwnej stronie Drogi Mlecznej i jest ukryta za gęstymi obłokami pyłu międzygwiazdowego. Najprawdopodobniej jest to słaby przedstawiciel populacji gromad kulistych Galaktyki.
Dane zebrano od kwietnia 2025 roku do stycznia 2026 roku w ramach programu Early Data Preview 2. Zbiór ten objął około 3 tysięcy stopni kwadratowych — mniej więcej 7% całej sfery niebieskiej — i stał się wstępnym testem przed rozpoczęciem głównego dziesięcioletniego przeglądu LSST.
Analizę przeprowadzili astronomowie z Uniwersytetu Yale, Uniwersytetu Chicagowskiego i innych instytucji naukowych. Artykuł o Aquarius IV opublikowano w Research Notes of the American Astronomical Society; jego głównym autorem jest doktorant Uniwersytetu Yale William Czerny. Praca o Rubin-GC1 ukazała się w The Astrophysical Journal Letters.
Te znaleziska mogą być dopiero początkiem. Pełny dziesięcioletni przegląd Legacy Survey of Space and Time (LSST), jak oczekują badacze, pomoże wykryć jeszcze wiele słabych i trudnych do zaobserwowania obiektów w otoczeniu Drogi Mlecznej. Już teraz widać, że Obserwatorium Rubin potrafi znajdować układy, które wcześniej pozostawały niezauważone nawet w trudnych, zapylonych obszarach nieba.
