Acht kunstenaars uit verschillende landen presenteerden monumentale installaties bij de Grote Piramiden en onderzochten de band tussen het oude erfgoed en hedendaagse kunst, tijd en de menselijke verbeelding.
De Grote Piramiden van Gizeh, die meer dan vier millennia hebben standgehouden, zijn een ruimte geworden waar het oude erfgoed en het hedendaagse artistieke denken elkaar ontmoeten. Hier opende de zesde tentoonstelling Forever Is Now 06 — een internationaal openluchtproject, georganiseerd door het culturele platform Art D’Égypte. Acht kunstenaars uit verschillende landen presenteerden grootschalige installaties, gecreëerd in directe dialoog met het historische landschap van het plateau.
De expositie loopt van 8 tot 28 november 2026 en stelt vragen die de oude beschaving met het heden verbinden: hoe de mens tijd en ruimte waarneemt, wat architectuur eeuwig maakt en op welke wijze het culturele geheugen ons beeld van de toekomst blijft beïnvloeden.
Dit jaar wordt de artistieke visie van de tentoonstelling hoofdzakelijk gevormd door vrouwen. Onder de deelnemers bevinden zich makers uit Egypte, Frankrijk, de Verenigde Staten, Groot-Brittannië, China en andere landen. Hun werken delen een interesse in oude symbolen en kennis, maar elke kunstenaar vindt een eigen manier om met de historische plek in dialoog te treden — via mythologie, architectuur, beeldhouwkunst, natuurlijke materialen en de persoonlijke ervaring van de toeschouwer.
Architectuur als portaal tussen werelden
Een van de centrale beelden van de tentoonstelling was Possible Landscapes van de Brits-Franse kunstenares Charlotte Colbert. De compositie verenigt spiegelende oppervlakken, sculpturale elementen en een monumentale boog van roestvrij staal, bekroond met de afbeelding van een oog. Dit motief neemt een bijzondere plaats in binnen het oeuvre van de kunstenares en is verbonden met het idee van de collectieve verbeelding en het vermogen van de mens om de vertrouwde voorstelling van de wereld te herzien.
Op het plateau van Gizeh krijgt het beeld een extra betekenis. Het oog verwijst naar de oud-Egyptische symboliek, terwijl de spiegelende oppervlakken de installatie met de omringende ruimte verbinden: de woestijn, de hemel en de silhouetten van de piramiden werken erin op elkaar in. Colbert stelt voor de oude bouwwerken niet alleen als monumenten van het verleden te beschouwen, maar ook als een soort poorten naar andere werelden en tijdperken.
Hier ontstaat een wisselwerking tussen twee manieren om de werkelijkheid waar te nemen. Voor de oude Egyptenaren maakten de piramiden deel uit van hun voorstellingen over de wereldorde, de eeuwigheid en de weg van de mens voorbij het aardse leven. In de interpretatie van Colbert worden ze een uitgangspunt voor een gesprek over verbeelding, geloof en de grenzen van het zichtbare.
Het idee van de overgang zet zich voort in de installatie Passage van de Frans-Amerikaanse kunstenares Raphaëlle Shirley. Opeenvolgend geplaatste bogen vormen een doorgang die naar de piramiden is gericht. In de constructie worden metaal, koper, hout, palmvezels en handgeweven Egyptisch katoen gecombineerd.
De ornamenten en bochten verwijzen naar Nut — de oud-Egyptische hemelgodin, die werd afgebeeld als een vrouwenfiguur die het hemelgewelf omvat. In het werk ligt ook het idee van de cycliciteit van leven, dood en wedergeboorte besloten.
Bezoekers kunnen door de installatie heen lopen en zien hoe het perspectief, de belichting en de schaduwen veranderen. Daardoor bestaat het werk niet alleen als architectonische vorm, maar ook als een ruimte van persoonlijke beleving, waarin de toeschouwer deel wordt van het artistieke concept.
Van kosmologie tot de universele taal van de liefde
De band tussen oude voorstellingen over het ontstaan van de wereld en hedendaagse kunst wordt onthuld in het werk Celestial Vessels van de Brits-Jamaicaanse kunstenares Rochelle Webster-Nembhard.
Acht monumentale vormen van Egyptische kalksteen doen aan eieren denken en verwijzen naar de Ogdoade — de acht oergoden van de oud-Egyptische kosmogonie, verbonden met de voorstelling van het ontstaan van het universum uit de oerwateren. De kunstenares plaatst de ronde plasticiteit van de sculpturen tegenover de geometrie van de piramiden. Waar de laatste architectonische stabiliteit en orde belichamen, drukken de ronde vormen de ideeën van het ontstaan van leven en schepping uit. Voor het werk is Egyptische steen gebruikt en de totstandkoming ervan vond plaats in samenwerking met het lokale bedrijf Marmonil.
Een ander verhaal van culturele wisselwerking wordt gepresenteerd door de Chinese kunstenares en ontwerpster Jiang Qiong Er in de installatie It Is Time to Plant Love («Het is tijd om liefde te planten»).
Twaalf gouden wachtersfiguren vormen een plechtige compositie die aan een ceremoniële processie doet denken. In het werk worden motieven uit verschillende culturen en universele menselijke waarden — liefde, wederzijds begrip en eenheid — verenigd. Het project is tevens gewijd aan het 70-jarig jubileum van de diplomatieke betrekkingen tussen Egypte en China.
De kunstenares grijpt terug naar het idee van een gemeenschappelijke taal die mensen kan verenigen, ongeacht hun afkomst. In een ruimte waar oude beschavingen hun eigen symbolen en voorstellingen van de wereld hebben achtergelaten, krijgt dit thema een bijzondere zeggingskracht.
Een landschap dat een kunstwerk wordt
De Franse kunstenaar Geoffroy Pithon stelt in het werk Hortus Pictus («Schilderachtige tuin») voor het woestijnlandschap door het prisma van kleur en architectuur te zien.
De compositie bestaat uit felle constructies met openingen die aan ramen en deuren doen denken. Ze creëren in het zand een ongewone ruimte waarin de geschilderde oppervlakken een verlengstuk van het omringende landschap worden. De openingen omlijsten de uitzichten op de piramiden en veranderen die in een soort schilderijen binnen de architectonische compositie.
Het contrast tussen de verzadigde kleuren en het ingetogen palet van de woestijn wordt een van de belangrijkste artistieke middelen van Pithon. De toeschouwer wordt uitgenodigd het werk niet alleen van een afstand te bekijken, maar erdoorheen te lopen en zelf nieuwe perspectieven te ontdekken.
Een volstrekt andere benadering van het architectonische geheugen toont de Turkse kunstenaar Seçkin Pirim in het werk The King’s Road («De weg van de koningen»).
De installatie bestaat uit een reeks zuilen van Egyptisch marmer die een pad in de richting van de piramiden vormen. Haar compositie verwijst naar de historische wegen van het plateau, die de steengroeven en de tempelruimtes met elkaar verbonden.
Herhaling, geometrisch ritme en de wisselwerking van het licht met de oppervlakken van de steen spelen hier een belangrijke rol. Naarmate de zon beweegt, werpen de zuilen veranderende schaduwen, waardoor het werk voortdurend zijn visuele verschijning verandert. De kunstenaar benadert architectuur als een manier om ruimte te ordenen en tegelijk als een eigenaardige maatstaf van tijd: de steen bewaart de sporen van het verleden, en het licht schept elke dag een nieuwe compositie.
Herinnering, verbinding en de weg naar de eeuwigheid
Het thema van menselijke banden wordt verkend door de Saoedische kunstenaar Abdulrahman Taha in het werk The Gathering («De samenkomst»).
Inspiratiebron was het traditionele bordspel tawla — een in het Midden-Oosten populaire variant van backgammon. De kunstenaar brengt de vertrouwde spelelementen naar een monumentale schaal: grote vormen van natuurlijke steen doen denken aan speelstukken die in groepen zijn gerangschikt.
Het vertrouwde spel verandert in een beschouwing over ontmoetingen, verbinding en sociale rituelen die door de generaties heen bewaard blijven. Cultureel geheugen bestaat niet alleen uit grote bouwwerken en historische gebeurtenissen, maar ook uit alledaagse vormen van menselijke interactie.
De Egyptische kunstenaar Emad Abu Grein presenteert de installatie Talisman of Salvation («Talisman van verlossing»), geïnspireerd op het oud-Egyptische «Boek van de doden».
In de compositie worden steenblokken en verstrengelingen van touwen met elkaar verbonden. De kunstenaar grijpt terug naar de voorstellingen over de spirituele weg van de mens, bescherming en het streven naar de eeuwigheid. De massiviteit van de steen en de verstrengeling van lijnen scheppen het beeld van een overgang waarin het materiële en het symbolische nauw met elkaar verbonden zijn.
De oude voorstellingen over het hiernamaals krijgen een hedendaagse plastische uitdrukking, en het werk zelf wordt een beschouwing over het menselijke bewustzijn, de herinnering en de spirituele zoektocht.
Wanneer het verleden deel wordt van het heden
Forever Is Now 06 laat zien hoe verschillend de manieren kunnen zijn waarop hedendaagse kunst met het oude erfgoed in wisselwerking treedt. Voor sommige kunstenaars vormen de piramiden een uitgangspunt voor beschouwingen over het ontstaan van het heelal, voor anderen zijn ze een symbool van architectonische orde, cultureel geheugen of het menselijke streven naar de eeuwigheid.
Het bijzondere van de tentoonstelling is dat de historische ruimte hier niet als een neutrale achtergrond voor hedendaagse werken dient. Ze neemt rechtstreeks deel aan de totstandkoming van hun betekenis. De piramiden worden weerspiegeld in spiegelende oppervlakken, verschijnen in de omlijsting van bogen en architectonische openingen, en treden in een visuele dialoog met steen, metaal, kleur en natuurlijke materialen.
Daarbij proberen de kunstenaars niet te wedijveren met de schaal van de oude bouwwerken of hun vormen te herhalen. Integendeel, ieder biedt een eigen manier om te zien wat al millennia bestaat, maar zich blijft openbaren aan nieuwe generaties.
Dit jaar krijgt de tentoonstelling een extra betekenis: ze valt samen met het tienjarig bestaan van Art D’Égypte — een platform dat in 2016 werd opgericht door curator Nadine Abdel Ghaffar. Haar activiteiten zijn gericht op de ontwikkeling van de hedendaagse Egyptische kunst en de versterking van de internationale culturele uitwisseling.
Forever Is Now 06 loopt op het plateau van Gizeh tot 28 november 2026. Het project herinnert eraan dat het heden niet losstaat van het verleden: het herinterpreteert het voortdurend en schept nieuwe beelden, betekenissen en mogelijkheden voor de toekomst.
