In de wateren van de Arabische Zee leeft een populatie bultruggen die niet de gebruikelijke seizoensgebonden migraties tussen koude foerageergebieden en tropische voortplantingsgebieden onderneemt. Deze dieren blijven het hele jaar door in warme breedtegraden, volgen een noordelijke voortplantingscyclus en zingen liederen die op geen enkele andere lijken. Een nieuw genetisch onderzoek versterkt de argumenten voor erkenning als vierde ondersoort — Megaptera novaeangliae indica.
Onderzoekers van de Wildlife Conservation Society hebben samen met partners uit Oman het mitochondriaal DNA 2285 van bultruggen van over de hele wereld geanalyseerd. De resultaten toonden een hoge mate van genetische differentiatie van de Arabische populatie ten opzichte van de drie reeds erkende ondersoorten — de Noord-Atlantische, de Noord-Pacifische en de zuidelijke. De genenstroom tussen hen is minimaal, en de genetische diversiteit in de Arabische Zee bleek de laagste van alle onderzochte regio's. De lijnen van de Arabische walvissen splitsten zich tienduizenden jaren geleden af — schattingen variëren van 43 tot 113 duizend jaar.
De onderzoekers bestudeerden ook het oude DNA van het type-exemplaar van Megaptera indica, dat al in 1883 werd beschreven voor de kust van Irak. Morfologische en genetische analyse bevestigde dat het inderdaad om een bultrug ging, nauw verwant aan de huidige Arabische exemplaren. Deze gegevens ondersteunen het voorstel om de ondersoort Megaptera novaeangliae indica te noemen, hoewel de definitieve beslissing bij het Taxonomiecomité van de Society for Marine Mammalogy ligt.
De uniciteit van de populatie blijkt niet alleen uit de genen. De walvissen migreren niet, voeden zich en planten zich voort in één gebied, en hebben een bijzondere zangcultuur en gedrag. Deze isolatie maakt hen bijzonder kwetsbaar: verstrikking in vistuig, aanvaringen met schepen, onderwaterlawaai, vervuiling en klimaatverandering, die de sardinebestanden beïnvloeden, bedreigen hun voortbestaan. De populatieomvang blijft klein en groeit al twee decennia niet.
De erkenning van de ondersoort opent de weg naar nauwkeuriger beschermingsmaatregelen — van regionale beheerplannen tot internationale samenwerking via de Internationale Walvisvaartcommissie. Zonder gecoördineerde actie blijft het risico op uitsterven van deze genetisch en cultureel unieke lijn hoog.
