Tại vùng chân núi Andes thuộc tỉnh Mendoza của Argentina, bẫy ảnh một lần nữa ghi lại được loài mèo Andes cực kỳ quý hiếm. Đoạn ghi hình được thực hiện vào ngày 30 tháng Một năm 2026, cách khu bảo tồn La Payunia vài kilômét về phía đông — đây đã là cuộc gặp gỡ thứ ba như vậy kể từ năm 2024. Đối với một loài được Sách Đỏ IUCN xếp vào nhóm nguy cấp, mỗi lần xác nhận sự hiện diện đều mang ý nghĩa đặc biệt.
Mèo Andes (Leopardus jacobita) là loài duy nhất thuộc họ mèo ở châu Mỹ có quần thể ước tính chỉ khoảng 2100 cá thể trưởng thành. Các mối đe dọa chính là săn bắt, mất môi trường sống và suy giảm nguồn thức ăn, trước hết là loài vizcacha và các loài gặm nhấm khác. Loài vật này sống ẩn dật, vì vậy người ta gọi nó là “bóng ma của dãy Andes”: rất hiếm khi có thể nhìn thấy nó trong tự nhiên.
Từ năm 2014, các tổ chức Greater Good Charities và WCS Argentina đã tiến hành công việc có hệ thống nhằm phục hồi cảnh quan ở khu vực La Payunia. Nhờ việc mua lại và chuyển giao đất cho nhà nước, người ta đã giảm được áp lực từ việc chăn thả gia súc, khôi phục các hành lang di cư và giảm yếu tố gây xáo trộn. Kết quả là các loài từng có mặt trước đây bắt đầu quay trở lại hệ sinh thái, trong đó có mara — một loài gặm nhấm lớn, họ hàng với chuột lang nước.
Giám đốc phụ trách bảo tồn đất đai của WCS Argentina, Andres Novaro, nhận định rằng sự xuất hiện của mèo Andes chỉ là một trong những tín hiệu tích cực. Việc giảm áp lực chăn thả đã giúp thảm thực vật phục hồi, và cùng với đó là các quần thể thú nhỏ. Công tác giám sát ở khu vực Lonco Vaca cho thấy số lượng mara tăng lên rõ rệt, điều này khẳng định rằng việc bảo vệ môi trường sống có tác dụng ở cấp độ toàn bộ hệ sinh thái.
Những phát hiện như vậy không chỉ quan trọng đối với khoa học mà còn giúp hiểu được cách những nỗ lực phục hồi cảnh quan tại địa phương có thể tác động đến vận mệnh của các loài quý hiếm. Trong bối cảnh nhiều hệ sinh thái núi cao ở Nam Mỹ đang chịu áp lực từ hoạt động kinh tế, ví dụ La Payunia cho thấy rằng các biện pháp có mục tiêu có thể mang lại kết quả đo lường được chỉ sau vài năm.
Mỗi lần xác nhận mới về sự hiện diện của mèo Andes là một lời nhắc nhở: việc bảo tồn ngay cả những mảnh thiên nhiên hoang dã nhỏ bé ở các khu vực then chốt cũng có thể duy trì sự cân bằng mong manh của cả một quần xã sinh vật.
