Journal of Veterinary Behavior dergisinde 2025 yılı Kasım–Aralık sayısında yayımlanan bir araştırma, bir ev kedisinin üç nesne arasından benzemeyen nesneyi seçmeyi ve bu kuralı yeni nesnelere aktarmayı öğrendiğini gösterdi. 2026 yılı Ağustos ayında aynı araştırmacılar — Abu Bokor Siddik ve Mst. Easmine Akter — Pet Behaviour Science dergisinde çalışmanın devamını yayımladı; burada kedi becerisini görsel uyaranlardan kokulara başarıyla aktardı.
Klasik "benzemeyen" görevi görünüşte basittir: hayvana üç nesne gösterilir, bunlardan ikisi aynıdır, biri farklıdır ve tam da onu seçmesi gerekir. Ancak birçok hayvan kuralı değil, belirli nesneleri ezberler. Kavramın gerçek kanıtı, tamamen yeni uyaranlara, tercihen ilk denemede başarılı aktarımdır. Araştırmada kedi aynı anda birkaç görev üzerinde eğitildi ve oturumlardaki görev sayısı kademeli olarak artırıldı. Yazarlara göre bu yaklaşım basit ezberlemeyi engeller ve genel bir kural oluşturulmasını teşvik eder.
Yeni nesnelerle yapılan aktarım testinde kedi başarılı oldu. 2026 yılında araştırmacılar eğitimlere yeni koku setleri ekledi: kedi "benzemeyen" kokuyu 90–100 % oranında seçti. Yazarlar, alışılmadık olana genel bir eğilim gibi daha basit açıklamaların henüz tamamen dışlanamayacağını belirtiyor.
Daha önce kediler benzer testlerde karışık sonuçlar göstermişti. 1960'li yıllardaki araştırmalar, kedilerin, rakunların, maymunların ve şempanzelerin karşılaştırılması da dahil olmak üzere, daha çok primatlarda başarı sergilemişti. İyi belgelenmiş tek bir vaka bile önemlidir: bu, önceki başarısızlıkların kedilerin sınırlı yeteneklerinden çok eğitim yöntemiyle ilgili olabileceğini düşündürür.
Yazarlar bu çalışmayı bilişsel yaşlanma araştırmalarıyla ilişkilendiriyor. Soyut düşünme yetisi Alzheimer hastalığında bozulabilir ve kediler giderek bu tür bir gerilemenin doğal modeli olarak görülüyor. Yaşlı kedilerde bilişsel disfonksiyon sendromuna rastlanır ve bazı araştırmalar beyinlerinde insanlardaki hastalığın temel belirteci olan amiloid-beta birikimini gösteriyor.
Araştırma tek bir hayvanla yapılan bir vaka raporudur, bu nedenle tüm kedilere genelleme yapmak için henüz erkendir. Sonuçların daha fazla hayvan üzerinde bağımsız gruplarca tekrarlanması gerekir. Davranış değişiklikleri fark eden yaşlı kedi sahipleri bir veterinere başvurmalıdır: birçok tıbbi sorun benzer belirtilere yol açar.
Tek bir başarı bile kedilerin daha önce sanılandan daha karmaşık düşünme yeteneğine sahip olduğunu gösteriyor ve evcil hayvanlarda bilişsel yeteneklerin daha kesin testlerle incelenmesinin yolunu açıyor.
