Buổi sáng ngày 27 tháng Chín ở New South Wales đã mở đầu đầy ấn tượng: cư dân mở cửa ra — và đúng nghĩa là thấy mình đang ở giữa một đám mây gồm hàng nghìn côn trùng.
Cửa sổ, tường, hiên nhà, xe cộ và mái nhà đều phủ kín chúng. Một nữ cư dân ở Batemans Bay kể rằng chỉ vừa mở cửa, cả khối lượng ấy liền đúng nghĩa ùa tuôn vào trong.
Với người thường, điều này hẳn trông như một tin rất xấu.
Còn với các nhà khoa học Úc — gần như là một ngày hội.
Bởi vì bướm đêm bogong, loài mà cách đây vài năm số lượng đã sụt giảm gần 99,5 %, xem ra đang quay trở lại.
Và đợt di cư ồ ạt hiện nay là một trong những dấu hiệu đáng hy vọng nhất trong những năm gần đây.
Rốt cuộc chuyện gì đang diễn ra?
Bướm đêm bogong — Agrotis infusa — là một trong những loài di cư kỳ lạ nhất của Úc.
Mỗi mùa xuân, vô số cá thể của loài côn trùng này rời khỏi các vùng nội địa của đất nước để đến dãy Alps Úc và Snowy Mountains, nơi chúng trải qua những tháng nóng bức trong các hang động mát lạnh trên núi.
Một số cá thể vượt qua hàng trăm, thậm chí hơn một nghìn kilômét.
Hơn nữa, trên đường đi, chúng định hướng nhờ các ngôi sao và từ trường Trái Đất.
Gần như những chiếc máy bay đêm tí hon.
Chỉ là không có hành lý và không phải quá cảnh.
Vì sao đúng lúc này chúng lại xuất hiện nhiều đến vậy?
Các nhà khoa học xem xét cùng lúc nhiều yếu tố.
Ở một số vùng mưa nhiều hơn, nên ấu trùng dễ tìm được thức ăn hơn.
Mùa đông ấm hơn mức thường lệ.
Và những cơn gió tây bắc thuận lợi có thể đã thực sự giúp chúng di cư về phía nam.
Vì loài côn trùng này rất nhẹ, chúng biết tận dụng các luồng không khí gần như một phương tiện đi nhờ.
Có điều, đôi khi gió lại đưa những kẻ lữ hành ấy lệch đi đôi chút.
Và thế là thay vì một hang động yên tĩnh trên núi, một trong số chúng phát hiện mình đang ở…
trong phòng ngủ của một cư dân Sydney.
Vì sao các nhà khoa học lại mừng đến vậy?
Bởi vì cách đây không lâu, tình hình trông còn tồi tệ hơn nhiều.
Năm 2017, số lượng của loài này đã giảm khoảng 99,5 %, và đến năm 2021 nó được công nhận là đang bị đe dọa tuyệt chủng.
Vì thế, những đám tập trung khổng lồ hiện nay là một dấu hiệu tốt.
Chỉ trong vài ngày, trên nền tảng iNaturalist đã ghi nhận khoảng 800 quan sát, trong đó hơn 200 trường hợp xuất hiện chỉ trong vòng một ngày.
Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh: vẫn còn quá sớm để nói về sự phục hồi hoàn toàn của quần thể.
Nhưng những đợt di cư với quy mô như thế này thật sự gần như chưa từng thấy trong những năm gần đây.
Và điều đó rất quan trọng đối với thiên nhiên
Bogong là một phần quan trọng của hệ sinh thái Úc.
Chim chóc và các loài động vật khác ăn chúng, và chúng đặc biệt quan trọng đối với loài đang bị đe dọa tuyệt chủng cầy túi lùn núi.
Vì vậy, sự trở lại của chúng đồng nghĩa với việc có thể có thêm thức ăn cho cả những loài quý hiếm khác.
Chính quyền thậm chí còn kêu gọi người dân không sử dụng thuốc trừ sâu để đối phó với những vị khách không mời.
Nếu côn trùng bay vào nhà, tốt nhất nên nhẹ nhàng bắt lấy và thả ra ngoài.
Và nên tắt đèn chiếu sáng bên ngoài nếu có thể: ánh đèn thành phố rực rỡ khiến những cá thể đang di cư lạc mất phương hướng.
Kết cục là một tình huống đặc trưng đến mức chỉ có ở Úc.
Buổi sáng, người ta mở cửa.
Vài nghìn vị khách có cánh rơi xuống người họ.
Họ gọi cho các chuyên gia.
Và các chuyên gia trả lời:
“Tuyệt vời! Có vẻ như thiên nhiên đang hồi phục”.
Có lẽ Úc là một trong số ít nơi trên thế giới mà câu nói “nhà tôi bị hàng triệu con côn trùng chiếm mất rồi” thật sự có thể lại là một tin tốt. 😄
