Ủy ban châu Âu 6 tháng Mười đã trình bày một gói đề xuất nhằm chuẩn bị cho Liên minh châu Âu tiếp nhận các thành viên mới. Trong số các ứng viên có Montenegro, Albania, Ukraine và Moldova. Sáng kiến này nhằm trấn an các quốc gia thành viên hiện tại về những tổn thất chính trị và kinh tế có thể có của việc mở rộng.
Yếu tố then chốt là bảo đảm về thể chế. Trong vòng 15 năm đầu tiên của tư cách thành viên, các quốc gia EU khác sẽ có thể đình chỉ quyền biểu quyết của thành viên mới nếu nước này ngừng tuân thủ các giá trị cơ bản của khối. Biện pháp này nhằm bổ sung cho Điều 7 hiện có của hiệp ước, vốn trên thực tế ít khi được áp dụng và áp dụng chậm chạp.
Ủy ban cũng đề xuất hạn chế hỗ trợ tài chính cho lĩnh vực nông nghiệp lớn của Ukraine. Đồng thời, chính sách hội nhập dần dần các ứng viên vào các chương trình của EU trong các lĩnh vực năng lượng, giao thông, công nghệ số và quốc phòng cũng được tăng cường. Việc tham gia vào mỗi kế hoạch sẽ phụ thuộc vào việc hoàn thành các tiêu chí và sự phù hợp với đường lối chiến lược chung của liên minh.
Các đề xuất phản ánh những bài học rút ra từ kinh nghiệm của Hungary dưới thời Viktor Orbán. Nga đã xâm lược Ukraine vào năm 2022, và điều này đã tiếp thêm động lực địa chính trị cho việc mở rộng. Giờ đây Brussels muốn tránh lặp lại những tình huống khi một thành viên phong tỏa các quyết định về những vấn đề then chốt.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen tuyên bố: “Khi các quốc gia ứng viên tiến bước trên con đường cải cách, EU phải sẵn sàng tiếp nhận họ. Điều này có nghĩa là chuẩn bị các thể chế, điều chỉnh các chính sách cho phù hợp với thực tế mới và bảo đảm ngân sách phản ánh những tham vọng chung của chúng ta”.
Montenegro được coi là ứng viên tiến xa nhất và có thể hoàn tất đàm phán ngay trong cuối năm nay. Albania, Moldova và Ukraine ở xa hơn, nhưng cũng nằm trong số những nước dẫn đầu. Những bảo đảm mới sẽ ảnh hưởng thế nào đến tiến độ và điều kiện gia nhập — thực tiễn sẽ cho thấy.
