Avrupa Komisyonu 6 Ekim'de Avrupa Birliği'ni yeni üyelerin kabulüne hazırlamayı amaçlayan bir öneri paketi sundu. Adaylar arasında Karadağ, Arnavutluk, Ukrayna ve Moldova yer alıyor. Girişim, mevcut üye ülkeleri genişlemenin olası siyasi ve ekonomik maliyetleri konusunda rahatlatmayı hedefliyor.
Kilit unsur kurumsal bir güvencedir. Üyeliğin ilk 15 yılı boyunca diğer AB ülkeleri, yeni üyenin birliğin temel değerlerine uymayı bırakması halinde oy hakkını askıya alabilecek. Önlem, pratikte nadiren ve yavaş uygulanan mevcut anlaşmanın 7 maddesini tamamlamayı amaçlıyor.
Komisyon ayrıca Ukrayna'nın büyük tarım sektörüne yönelik mali desteğin sınırlandırılmasını öneriyor. Aynı zamanda adayların enerji, ulaştırma, dijital teknolojiler ve savunma alanlarında AB programlarına kademeli entegrasyonu politikası güçlendiriliyor. Her bir programa katılım, kriterlerin yerine getirilmesine ve birliğin genel stratejik çizgisine uyuma bağlı olacak.
Öneriler, Viktor Orban dönemindeki Macaristan deneyiminden çıkarılan dersleri yansıtıyor. Rusya 2022 yılında Ukrayna'yı işgal etti ve bu, genişlemeye jeopolitik bir ivme kazandırdı. Şimdi Brüksel, bir üyenin kilit konularda kararları bloke ettiği durumların tekrarlanmasından kaçınmak istiyor.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen şunları söyledi: «Aday ülkeler reform yolunda ilerledikçe AB onları kabul etmeye hazır olmalıdır. Bu, kurumların hazırlanması, politikaların yeni gerçeklere uyarlanması ve ortak hedeflerimizi yansıtan bütçenin sağlanması anlamına gelir».
Karadağ en ilerlemiş aday olarak görülüyor ve müzakereleri bu yılın sonuna kadar tamamlayabilir. Arnavutluk, Moldova ve Ukrayna daha geride ama yine de liderler arasında. Yeni güvencelerin katılım hızını ve koşullarını nasıl etkileyeceğini zaman gösterecek.
