Na nadmorskich łąkach Pembrokeshire, na poligonie wojskowym Castlemartin, po prawie sześćdziesięciu latach nieobecności ponownie znaleziono larwy chrząszcza oleicy krótkoszyjnej. To odkrycie, dokonane podczas badań w 2026 roku, było wynikiem trzyletnich poszukiwań i dało nadzieję na odrodzenie populacji w jedynym znanym miejscu w Walii.
Chrząszcz oleica (Meloe brevicollis) zawdzięcza nazwę nie tylko zwartej budowie ciała, ale też niezwykłej obronie: w razie zagrożenia wydziela ze stawów kolanowych żółto-pomarańczową oleistą ciecz. Dorosłe osobniki żyją około roku, są aktywne od marca do czerwca i zależą od pszczół samotnic. Larwy przyczepiają się do pszczół, dostają się do ich gniazd i żywią się zapasami pyłku, aż przekształcą się w dorosłe chrząszcze. Przeżywa zaledwie około jedna larwa na dziesięć tysięcy.
Gatunek wymaga bardzo specyficznych warunków: nagiej ziemi do składania jaj, gęstej roślinności do ukrycia i obfitości kwitnących roślin. Takich miejsc w Wielkiej Brytanii można policzyć na palcach jednej ręki, a utrata siedlisk w XX wieku niemal doprowadziła chrząszcza do wyginięcia. Ostatnie zapisy w Walii datowano na lata 1940, a w latach 2022 i 2025 na Castlemartin znajdowano tylko martwe dorosłe osobniki.
W tym roku obraz się zmienił: larwy rozmieściły się tak, że eksperci przypuszczają udane wyklucie z dużego zniesienia. Według Anny Hobbs z Bumblebee Conservation Trust jest to „bardzo ekscytujący” dowód wznowienia rozmnażania. Projekt wchodzi w skład walijskiego programu odbudowy Natur am Byth i uwzględnia potrzeby kilku rzadkich gatunków naraz — od trzmiela gniazdowego po określone rośliny.
Takie znaleziska przypominają, jak ściśle splatają się losy owadów i ich partnerów w ekosystemie. Ochrona jednego chrząszcza wymaga zachowania całego łańcucha: pszczół, kwiatów, gleby, a nawet poligonu wojskowego, gdzie trawa pozostaje nietknięta.
Sukces na Castlemartin pokazuje, że długotrwałe, ukierunkowane wysiłki w zakresie monitoringu i zarządzania siedliskami mogą przywrócić gatunki znad krawędzi wyginięcia.
