Kunstmatige intelligentie verandert in een razend tempo niet alleen de journalistiek, het onderwijs en het bedrijfsleven, maar ook de manier waarop moderne wetenschap wordt geschreven.
Een nieuw onderzoek, gepubliceerd in augustus 2026 op arXiv, toonde een opvallende trend aan: tegen het einde van 2025 werden in bijna negen van de tien biomedische artikelen tekenen van het gebruik van grote taalmodellen aangetroffen.
Maar het is hierbij belangrijk om het voornaamste te begrijpen: dit betekent niet dat 90% van de wetenschappelijke artikelen volledig door AI zijn geschreven.
Het gaat erom dat kunstmatige intelligentie auteurs steeds vaker helpt bij het formuleren, redigeren en herschrijven van afzonderlijke delen van de tekst.
De schaal bleek veel groter dan eerdere schattingen
Onderzoekers analyseerden de volledige teksten van biomedische artikelen uit PubMed Central.
Volgens hun schatting bedroeg het aandeel publicaties met tekenen van LLM-betrokkenheid ongeveer 52% in 2024 en steeg dit tot ongeveer 77% in 2025.
En tegen december 2025 naderde het cijfer de 89%.
Dit is veel hoger dan eerdere schattingen, omdat wetenschappers voorheen vaker alleen de samenvattingen analyseerden.
Toen het team echter naar de volledige artikelen keek, werd het duidelijk: het gebruik van AI kan aanzienlijk breder zijn dan werd aangenomen.
Waar AI het meest wordt aangetroffen
De meest opvallende sporen van LLM's vonden onderzoekers in de delen van een artikel waar de auteur gedachten moet uitleggen, interpreteren en formuleren.
Vooral vaak werden tekenen van AI aangetroffen in inleidingen en discussies.
Veel minder vaak in de secties over methoden en resultaten.
En dat is volkomen logisch.
Juist de inleiding en de discussie vereisen een grote hoeveelheid samenhangende tekst, formuleringen, vergelijkingen met eerdere onderzoeken en uitleg over de betekenis van de verkregen gegevens.
Dat wil zeggen dat AI steeds vaker wordt gebruikt als een soort wetenschappelijk redacteur of stijlassistent.
Maar er ontstaat een nieuw risico
Het probleem begint wanneer een taalmodel niet alleen wordt gebruikt voor het redigeren van tekst, maar ook voor het beschrijven van feitelijke resultaten.
LLM's kunnen zeer overtuigende formuleringen creëren, zelfs wanneer de informatie onjuist is.
Dat is precies de reden waarom onderzoekers zich vooral zorgen maken over het gebruik van AI in de secties Results.
Als een model begint met het 'bedenken' van gegevens, is dat geen kwestie van stijl meer, maar een potentiële bedreiging voor de betrouwbaarheid van de wetenschap.
Er is nog een ander probleem.
Als duizenden wetenschappers dezelfde modellen gebruiken, kunnen wetenschappelijke teksten geleidelijk op elkaar gaan lijken.
Dezelfde taalconstructies, dezelfde manieren van uitleggen en dezelfde logische patronen kunnen zich aanzienlijk sneller door de literatuur verspreiden dan voorheen.
Wetenschappers geven zelf ook toe dat ze AI gebruiken
De omvang van de trend wordt ook bevestigd door enquêtes.
In 2025 gaf ongeveer 71% van de onderzoekers dat ze kunstmatige intelligentie gebruiken als hulpmiddel bij het schrijven van wetenschappelijke teksten.
En het werkelijke aandeel zou nog hoger kunnen liggen.
Voor veel wetenschappers, zeker voor degenen voor wie het Engels niet de moedertaal is, zijn LLM's een handig hulpmiddel geworden: ze helpen bij het corrigeren van grammatica, maken teksten begrijpelijker en zorgen ervoor dat manuscripten sneller klaar zijn voor publicatie.
Daarom zal de wetenschappelijke gemeenschap waarschijnlijk niet meer volledig van AI af kunnen zien.
“De tandpasta krijg je niet meer terug in de tube”
Een van de onderzoekers omschreef de situatie treffend:
“De tandpasta is al uit de tube, en die krijg je er niet meer in terug.”
En dat is misschien wel het belangrijkste.
De vraag is niet langer of wetenschappers AI zullen gebruiken.
Ze gebruiken het al op grote schaal.
Nu is iets anders belangrijker: waar ligt de grens tussen hulp bij het schrijven van een tekst en inmenging in de inhoud van wetenschappelijk werk.
Mag je een model vragen om het Engels te verbeteren?
Mag je een ingewikkelde alinea herschrijven?
Mag je het de resultaten laten interpreteren?
En een deel van de discussie laten genereren?
De antwoorden op deze vragen moet de wetenschappelijke gemeenschap nog formuleren.
De wetenschap treedt een nieuw tijdperk binnen
Er is nog een belangrijke kanttekening: het onderzoek is vooralsnog gepubliceerd als preprint en heeft nog geen volledige wetenschappelijke peerreview ondergaan.
Daarom kunnen de cijfers nog worden bijgesteld.
Maar zelfs als de uiteindelijke schatting iets lager uitvalt, is de algemene trend al duidelijk.
AI wordt een onderdeel van wetenschappelijk schrijven — net zoals computers, zoekmachines en statistische programma's ooit onderdeel werden van het werk.
En nu is de belangrijkste vraag niet langer:
“Schrijft de wetenschap met behulp van AI?”
Maar eerder:
“Kan de wetenschappelijke literatuur haar originaliteit, transparantie en geloofwaardigheid behouden als bijna elke tekst door dezelfde taalmodellen gaat?”
