In de muren van een gewone victoriaanse herenwoning op de campus van University College Dublin (UCD) zijn massieve middeleeuwse muren bewaard gebleven die lang als volledig verloren werden beschouwd. Professor Tadhg O'Keeffe van de School voor Archeologie van UCD ontdekte, door historische bronnen en architectonische details te bestuderen, dat het kasteel van Roebuck uit het begin van de dertiende eeuw zich "open en bloot" verbergt onder lagen pleisterwerk en latere verbouwingen.
Het kasteel werd gebouwd kort na de Normandische invasie van 1169. Het bewaakte de zuidelijke toegangswegen tot het middeleeuwse Dublin en diende als een belangrijke vesting. Tegen de achttiende eeuw verloor de versterking haar militaire betekenis, verviel tot een ruïne, en ongeveer 150 jaar geleden werd op die plek een moderne herenwoning gebouwd. Men dacht dat de middeleeuwse constructies volledig waren gesloopt.
O'Keeffe publiceerde de resultaten in het tijdschrift Archaeology Ireland. Volgens zijn gegevens ziet het gebouw er van buiten volledig victoriaans uit, maar hebben de binnenmuren, bogen en zelfs de binnenplaats middeleeuwse kenmerken behouden. De binnenplaats achter het huis is vandaag de dag juist de binnenplaats van het dertiende-eeuwse kasteel. De onderzoeker merkt op dat de Georgische en victoriaanse eigenaren de oude muren eenvoudigweg hebben opgehoogd en bekleed, in plaats van ze te verwoesten.
Historische gegevens bevestigen de vroege datering: de vesting werd gebouwd in de eerste decennia van de dertiende eeuw, binnen de levensduur van een generatie die de Normandische verovering nog had meegemaakt. Het kasteel werd in de Middeleeuwen verschillende keren verbouwd. Onder zijn bewoners bevonden zich de lord-kanselier van Ierland en, naar verluidt, koning Jacobus II in 1689.
De ontdekking verandert het beeld van het universitaire erfgoed van Ierland. Nu kan UCD aanspraak maken op het oudste bewaard gebleven gebouw van alle Ierse hogeronderwijsinstellingen. Eerder dacht men dat de oudste gebouwen op de campussen uit latere tijdperken stamden.
Het geval van Roebuck laat zien hoe gemakkelijk de geschiedenis aan de aandacht ontsnapt wanneer ze onder moderne lagen wordt verborgen. Dergelijke vondsten herinneren eraan dat veel "nieuwe" gebouwen in Europa fragmenten van een ver verleden in zich dragen, als iemand tenminste de moeite neemt om dieper te kijken.
Verder onderzoek — opmetingen, analyse van het metselwerk en mogelijk beperkte opgravingen — zal helpen de exacte datering en de fasen van verbouwing te verfijnen. Voorlopig dient het kasteel van Roebuck als een treffend voorbeeld van het feit dat wat verloren is soms dichterbij blijkt dan men doorgaans denkt.
Een aandachtige blik op vertrouwde muren brengt soms hele tijdperken terug die men dacht dat allang verdwenen waren.
